Kiến thức nhà nông
10 loại bệnh trên cây sầu riêng
Th5
Sầu riêng được mệnh danh là “vua của các loại trái cây”, không chỉ nổi bật nhờ hương vị độc đáo, giá trị kinh tế cao, mà còn bởi mức độ yêu cầu chăm sóc khắt khe. Cây sầu riêng dễ bị tổn thương trước điều kiện môi trường và đặc biệt mẫn cảm với nấm bệnh. Dưới đây là tổng hợp các bệnh trên cây sầu riêng, giúp bà con nhận diện và có biện pháp phòng trừ kịp thời.
Bệnh vàng lá trên cây sầu riêng
Bệnh vàng lá trên cây sầu riêng là hiện tượng lá cây chuyển sang màu vàng, thường kèm theo suy yếu, rụng lá và làm giảm năng suất, thậm chí chết cây nếu không xử lý kịp thời.
Biểu hiện: Bệnh bắt đầu từ phần rễ với hiện tượng rễ non bị thối đen, tuột vỏ hoặc bị úng. Trên mặt đất, cây thể hiện dấu hiệu lá vàng dần từ gốc đến ngọn, cây còi cọc và kém phát triển.
Tác hại: Khi rễ cây sầu riêng bị nấm Fusarium hoặc Phytophthora tấn công, cây mất khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng, dẫn đến vàng lá, rụng lá, chảy nhựa và suy kiệt. Nếu không xử lý kịp thời, cây có thể chết toàn bộ, đặc biệt vào mùa mưa.
Cách phòng ngừa: Cải tạo đất bằng cách nâng pH (bón vôi), sử dụng phân hữu cơ vi sinh có chứa nấm đối kháng Trichoderma để hạn chế nấm hại. Kết hợp phun thuốc chứa Cymoxanil, Mancozeb, Metalaxyl định kỳ để kiểm soát nấm bệnh từ sớm.
Bệnh thối rễ trên cây sầu riêng
Bệnh thối rễ trên cây sầu riêng là một trong những bệnh hại nghiêm trọng, do nấm và tuyến trùng tấn công bộ rễ, làm rễ mất khả năng hút nước và dinh dưỡng nên cây bị suy yếu, vàng lá, rụng lá và có thể chết nếu không xử lý kịp.
Biểu hiện: Rễ cây sầu riêng bị thối đen, mềm nhũn, vỏ rễ tuột ra dễ dàng. Cây có biểu hiện héo rũ, lá vàng và rụng nhanh chóng, đặc biệt vào mùa mưa hoặc đất úng nước.
Tác hại: Thối rễ khiến cây mất hoàn toàn khả năng hút chất dinh dưỡng và nước. Đây là nguyên nhân chính gây chết cây hàng loạt ở các vườn trồng sầu riêng miền Tây và Tây Nguyên.
Cách phòng ngừa: Thiết kế vườn cao ráo, thoát nước tốt. Định kỳ xử lý gốc bằng các thuốc kháng nấm gốc Phosphonate. Bổ sung phân hữu cơ cải tạo đất và tăng đề kháng cho cây.
Tham khảo chi tiết về: Biện pháp phòng ngừa bệnh thối rễ trên cây sầu riêng
Bệnh cháy lá, chết ngọn ở cây sầu riêng
Bệnh cháy lá, chết ngọn trên cây sầu riêng thường xuất hiện ở phần ngọn non, lá non, cành non bị khô, cháy, biến nâu rồi chết dần, kéo theo cây chậm phát triển, rụng lá và giảm năng suất.
Biểu hiện: Lá cây sầu riêng bị cháy khô từ chóp lá, sau đó lan dần vào trong. Các đọt non bị thối đen, teo tóp và rụng. Nặng hơn, lá rụng thành từng chùm như tổ kiến.
Tìm hiểu chi tiết hơn về: Triệu chứng của bệnh cháy lá trên cây sầu riêng
Tác hại: Bệnh làm gián đoạn quá trình quang hợp, ngăn cản sự phát triển của chồi mới, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức sống và khả năng ra hoa kết quả của cây.
Cách phòng ngừa: Giữ vườn thông thoáng, vệ sinh lá rụng, tránh tưới quá nhiều nước vào mùa mưa. Phun thuốc gốc đồng hoặc gốc Mancozeb, Metalaxyl khi phát hiện triệu chứng sớm. Nên bổ sung phân hữu cơ để tăng đề kháng cho cây.
Bệnh nứt thân xì mủ trên cây sầu riêng
Bệnh nứt thân xì mủ trên cây sầu riêng là tình trạng vỏ thân hoặc cành bị nứt, xuất hiện các vết loét. Sau đó chảy nhựa (mủ) màu nâu, làm suy yếu cây, chậm phát triển, giảm năng suất và có thể dẫn đến chết cây nếu không xử lý.
Biểu hiện: Thân cây xuất hiện các vết nứt dọc, rỉ nhựa màu vàng nâu. Bệnh lan từ phần gốc lên thân chính, vỏ cây mềm và thối.
Tác hại: Khi lan rộng, bệnh phá hủy lớp vỏ bảo vệ thân, khiến cây mất nước nhanh, bị nấm tấn công và suy yếu nghiêm trọng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến chết cây trong thời gian ngắn.
Cách phòng ngừa: Cạo sạch vùng bệnh và bôi thuốc trị nấm gốc đồng hoặc Phosphonate. Trồng cây đúng kỹ thuật, đảm bảo thoát nước và ánh sáng đầy đủ. Phun phòng định kỳ bằng các thuốc gốc Metalaxyl, Aliette.
Bệnh đốm lá trên cây sầu riêng
Bệnh đốm lá trên cây sầu riêng là hiện tượng lá xuất hiện các vết đốm màu nâu, vàng hoặc xám. Bệnh làm giảm diện tích quang hợp, lá dễ rụng, cây còi cọc và giảm năng suất.
Biểu hiện: Trên lá xuất hiện đốm vàng, sau chuyển nâu sẫm và khô lại, nhiều trường hợp rụng lá sớm. Đốm bệnh thường tập trung ở phần giữa hoặc mép lá.
Tác hại: Gây giảm diện tích lá, hạn chế khả năng hấp thụ ánh sáng và tổng hợp dinh dưỡng của cây. Với cây nhỏ, bệnh dễ khiến cây phát triển chậm hoặc chết non.
Cách phòng ngừa: Ngắt bỏ lá bệnh và tiêu hủy. Phun thuốc Difenoconazole, Copper Hydroxide hoặc Mancozeb + Metalaxyl. Bón phân hữu cơ kết hợp phân kali để tăng sức đề kháng cho cây.
Bệnh thán thư trên cây sầu riêng
Bệnh thán thư trên cây sầu riêng là một bệnh nấm phổ biến và nguy hiểm có thể hại trên lá, cành non, hoa, cuống trái và trái sầu riêng.
Biểu hiện: Xuất hiện các đốm nâu ở mép hoặc đuôi lá, lan nhanh vào giữa lá thành vùng lõm có viền sẫm. Cũng có thể gây khô bông và rụng trái non.
Tác hại: Làm giảm sản lượng, chất lượng trái và gây khô cây, khô cành. Đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn cây ra hoa đậu quả.
Cách phòng ngừa: Phun phòng bằng thuốc gốc đồng hoặc Ridomil, Aliette vào đầu mùa mưa. Thường xuyên tỉa cành tạo tán, giữ vườn thông thoáng.
Bệnh thối trái (nấm trái) ở cây sầu riêng
Bệnh thối trái (nấm trái) trên cây sầu riêng là bệnh hại do nấm tấn công lên trái, khiến trái bị thối, nhũn, đen, dễ rụng và làm giảm năng suất, chất lượng trái rất nghiêm trọng.
Biểu hiện: Trái sầu riêng xuất hiện các đốm đen sủng nước ở phần đít trái. Vết bệnh lan nhanh, có lớp nấm trắng mịn bao phủ bề mặt.
Tác hại: Trái bị thối mềm, có mùi hôi, giảm giá trị thương phẩm và dễ lây lan sang trái khác. Bệnh nặng khiến cả cây bị ảnh hưởng, chảy nhựa thân và rụng lá.
Cách phòng ngừa: Bao trái sau khi tỉa, phun phòng định kỳ thuốc gốc đồng. Cắt bỏ trái bệnh, vệ sinh vườn sạch sẽ và bón phân cân đối giúp trái phát triển khỏe mạnh.
Bệnh đốm rong trên cây sầu riêng
Bệnh đốm rong trên cây sầu riêng là hiện tượng các vết đốm màu nâu đỏ, xanh rêu xuất hiện trên lá, cành và thân cây, do một loại tảo ký sinh gây ra.
Biểu hiện: Tảo Cephaleuros gây đốm màu xanh lục hoặc đỏ cam trên lá và thân. Đốm hơi lồi, nhám, tập trung nhiều ở cành non.
Tác hại: Làm cản trở quá trình quang hợp, ảnh hưởng đến sinh trưởng chung của cây, dễ nhầm với nấm hại nếu không quan sát kỹ.
Cách phòng ngừa: Tỉa cành tạo độ thoáng, phun phòng bằng thuốc gốc đồng. Dọn vệ sinh vườn định kỳ.
Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng
Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng chủ yếu tấn công thân, cành, đôi khi cả lá và cuống trái, làm cây suy yếu, khô cành, rụng lá, giảm năng suất và có thể chết cây nếu không xử lý kịp
Biểu hiện: Nấm Erythricium salmonicolor tạo lớp tơ hồng trên vỏ cành. Khi bệnh nặng, cành khô và rụng lá.
Tác hại: Cản trở lưu thông nước và dinh dưỡng, làm cành khô chết dần. Bệnh dễ lây lan trong điều kiện mưa ẩm kéo dài.
Cách phòng ngừa: Cắt bỏ cành bệnh, bôi vôi hoặc thuốc diệt nấm vào vết cắt. Phun ngừa bằng thuốc gốc đồng hoặc Metalaxyl. Giữ vườn thông thoáng.
Bệnh mắc cua (tổ kiến) trên sầu riêng
Bệnh mắc cua (tổ kiến) trên sầu riêng là một dạng bệnh hại trên lá gây cháy lá và các lá bệnh bị dính lại thành chùm, nhìn như một “tổ kiến” treo trên cành, nên nông dân quen gọi là bệnh mắc cua hoặc cháy lá tổ kiến.
Biểu hiện: Lá bị cháy từ chóp, các lá dính lại thành cụm như tổ kiến. Trên bề mặt có sợi nấm hoặc hạch nấm.
Tìm hiểu chi tiết nhất về: Dấu hiệu của bệnh đốm mắt cua trên sầu riêng
Tác hại: Ảnh hưởng đến quang hợp và sinh trưởng của cây. Lá rụng sớm, đọt non bị chết khiến cây kém phát triển.
Cách phòng ngừa: Dọn sạch lá rụng, tiêu hủy cành bệnh. Phun thuốc khi bệnh mới xuất hiện. Giữ vườn khô thoáng, không để ẩm độ quá cao.
Việc nhận diện sớm và xử lý đúng cách các bệnh trên cây sầu riêng là chìa khóa để nâng cao năng suất và giá trị thương phẩm. Bà con nên chú trọng biện pháp canh tác tổng hợp, kết hợp phòng ngừa sinh học và hóa học, nâng cao sức đề kháng cây bằng phân hữu cơ vi sinh để đảm bảo vườn sầu riêng phát triển bền vững và hiệu quả lâu dài.
