Kiến thức nhà nông
Kỹ thuật phục hồi và cách chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch
Th6
Sau khi cắt trái xong, nhiều vườn sầu riêng bắt đầu xuống lá, đứng đọt, rễ yếu, thân cành dễ phát sinh nấm bệnh. Đây là lúc cây đã mất sức sau một thời gian dài xử lý ra hoa, nuôi bông, nuôi trái và chịu áp lực thu hoạch. Nếu bà con chỉ lo bón thúc cho cây ra đọt mà chưa phục hồi rễ, cây rất dễ suy kéo dài, ra cơi không đều và khó làm bông cho vụ sau. Vì vậy, chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch không chỉ là bón phân. Bà con cần làm đúng thứ tự: cắt tỉa cành, rửa vườn, xử lý mầm bệnh, phục hồi đất và rễ, sau đó mới bón phân nuôi cơi đọt mới. Trong quy trình này, Humi[K] TTP Global được dùng ở giai đoạn phục hồi rễ, cải tạo đất và hỗ trợ cây bung cơi đọt khỏe, đồng loạt hơn.
Vì sao cần phục hồi và chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch?
Phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch là việc cần làm sớm vì cây vừa mất nhiều dinh dưỡng để nuôi trái, bộ rễ suy yếu, lá giảm sức quang hợp và sức đề kháng kém hơn. Nếu không chăm lại kịp thời, cây dễ đứng đọt, vàng lá, thối rễ, xì mủ, ra bông không đều hoặc giảm năng suất vụ sau.
Không phải vườn nào sau thu hoạch cũng suy giống nhau. Những vườn chăm cây tốt từ giai đoạn nuôi trái, giữ được bộ lá khỏe, không để cây mang trái quá sức thì sau thu hoạch chỉ cần chăm sóc phục hồi nhẹ. Ngược lại, những vườn xiết nước quá lâu, lạm dụng chất xử lý ra hoa, hãm đọt mạnh, để cây mang quá nhiều trái hoặc bị sâu bệnh làm hư lá thì cần phục hồi kỹ hơn.
Bà con có thể quan sát một số dấu hiệu cây đang suy sau thu hoạch như: lá mỏng, lá vàng, tán thưa, cành khô, đọt không bung, rễ tơ ít, đất bí, mô gốc ẩm kéo dài, thân cành có rong rêu, nấm hồng hoặc vết xì mủ. Những cây này nếu bị ép ra hoa sớm sẽ rất dễ rụng bông, rụng trái non hoặc nuôi trái không nổi.
Một sai lầm thường gặp là sau khi bán trái xong, bà con muốn kéo đọt thật nhanh nên bón phân mạnh. Nhưng nếu rễ đang yếu, đất đang chua hoặc mầm bệnh trong vườn còn nhiều, cây không hấp thu tốt, thậm chí còn bị sốc phân. Vì vậy, trước khi tính đến chuyện kéo cơi mới, cần làm sạch tán, sạch vườn và giúp bộ rễ khỏe lại.
Quy trình phục hồi và chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch bằng Humi[K] TTP Global
Quy trình phục hồi và chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch thông thường bao gồm 3 bước chính: cắt tỉa cành, rửa vườn và bón phân nuôi cơi đọt mới. Trong quy trình TTP Global, bà con có thể dùng 1kg Humi[K] Bio WSG hoặc Humi[K] WSG/Humi[K] WSP kết hợp 1 lít Ful Grow Gold 2X, pha với 500 lít nước, tưới quanh gốc theo hình chiếu tán lá. Lượng nước tưới tham khảo khoảng 20 – 50 lít/gốc, tùy cây lớn hay nhỏ, độ ẩm đất và tình trạng suy cây.
Công thức này được dùng ở giai đoạn phục hồi sau thu hoạch để hỗ trợ tái tạo rễ mới, bổ sung vi sinh vật có lợi cho đất, cải tạo đất và giúp cây chuẩn bị bung cơi đọt mới. Tuy nhiên, bà con cần điều chỉnh theo tuổi cây, sản lượng vụ trước, độ suy của cây, loại đất và thời tiết thực tế tại vườn.
Bước 1: Cắt tỉa cành sầu riêng sau thu hoạch
Cắt tỉa cành sầu riêng sau thu hoạch giúp cây giảm tiêu hao dinh dưỡng vào những cành vô hiệu, đồng thời làm tán thông thoáng hơn. Vườn thoáng sẽ nhanh khô sau mưa, dễ phun rửa vườn, dễ quản lý sâu bệnh và hạn chế nấm bệnh phát sinh trên thân cành.
Sau khi thu hoạch, bà con nên cắt bỏ cuống trái còn sót, cành khô, cành sâu bệnh, cành già yếu, cành khuất sáng, cành mọc đan chéo, cành vượt và chồi dại trên thân. Những cành mọc quá thấp dưới tán, đặc biệt thấp hơn khoảng 1m tính từ mặt đất, cũng nên được loại bỏ để hạn chế ẩm độ cao quanh thân và giảm nguy cơ nứt thân, xì mủ.
Với cây đang suy nặng, bà con không nên tỉa quá mạnh một lần. Cây đã mất lá nhiều mà bị cắt tán sâu thêm sẽ càng khó phục hồi. Trường hợp này chỉ nên loại bỏ cành bệnh, cành khô, cành thật sự vô hiệu trước; khi cây phục hồi tốt hơn, lá đã ổn định hơn thì mới tiếp tục chỉnh tán.
Bước 2: Rửa vườn sầu riêng sau thu hoạch
Rửa vườn sầu riêng sau thu hoạch là bước làm sạch thân, cành, lá, vùng gốc và mô đất để giảm mầm bệnh sau một vụ cây mang trái. Đây là việc rất cần làm vì lúc này cây đang yếu, nhiều vết thương mới xuất hiện sau cắt trái, cắt cành, trong khi mùa mưa lại dễ làm nấm bệnh phát triển nhanh.
Bà con cần dọn sạch cỏ dại quanh gốc, lá rụng, trái hư, cuống trái, cành bệnh và những vật liệu có dấu hiệu nấm bệnh. Với vườn rậm rạp, cần tạo độ thông thoáng để ánh sáng và gió vào được trong tán. Vườn càng ẩm, càng bí thì nguy cơ nấm hồng, thán thư, xì mủ, thối rễ càng cao.
Sau khi tỉa cành và dọn vườn, bà con có thể phun rửa thân, cành, lá bằng sản phẩm phòng nấm phù hợp theo hướng dẫn kỹ thuật. Nên phun kỹ hai mặt lá, thân, cành và những vị trí có rong rêu, vết cắt hoặc dấu hiệu bệnh. Với vùng gốc, cần kiểm tra thoát nước, tránh để mô bị đọng nước vì úng nước là điều kiện thuận lợi cho bệnh thối rễ phát triển.
Nếu vườn có tiền sử thối rễ, xì mủ hoặc cây bị suy nặng, bà con nên xử lý bệnh trước rồi mới bổ sung hữu cơ, vi sinh hoặc humic. Không nên vừa dùng thuốc xử lý nấm mạnh xong đã đưa vi sinh có lợi vào ngay, vì có thể làm giảm hiệu quả của hệ vi sinh bổ sung. Sau khi xử lý vườn ổn định vài ngày, bà con mới chuyển sang bước phục hồi đất và rễ.
Bước 3: Bón phân nuôi cơi đọt mới cho sầu riêng
Bón phân nuôi cơi đọt mới là bước giúp cây phục hồi rễ, bật đọt và hình thành bộ lá mới sau thu hoạch. Nhưng muốn cây ra đọt khỏe, bà con phải phục hồi rễ trước. Rễ khỏe thì cây mới hấp thu phân tốt; nếu rễ yếu mà bón mạnh, cây dễ bị sốc, đọt ra yếu hoặc không đồng loạt.
Ở giai đoạn này, bà con có thể dùng Humi[K] Bio WSG hoặc Humi[K] WSG/Humi[K] WSP kết hợp Ful Grow Gold 2X theo công thức: 1kg Humi[K] + 1 lít Ful Grow Gold 2X pha 500 lít nước, tưới quanh vùng rễ theo hình chiếu tán lá. Mỗi gốc tưới khoảng 20 – 50 lít, tùy cây lớn nhỏ và độ ẩm đất.
Với cây kinh doanh cần phục hồi mạnh sau thu hoạch, có thể tham khảo hướng phối hợp trong quy trình TTP Global: Humi[K] WSG 25 – 30g/gốc + Ure 300g + Lân 300g + Kali 200g. Nếu dùng phân hỗn hợp, có thể kết hợp Humi[K] WSG 25 – 30g/gốc + NPK 30-10-10 + TE khoảng 1 – 1,2kg/gốc. Đây là mức tham khảo, không nên áp dụng cứng cho mọi vườn; bà con cần điều chỉnh theo tuổi cây, sức cây, năng suất vụ trước và tình trạng đất.
Khi bón phân, nên tạo rãnh quanh hình chiếu tán, rộng khoảng 10 – 20cm, sâu 15 – 20cm, rải phân đều rồi lấp nhẹ và tưới nước đẫm. Cách bón này giúp phân nằm gần vùng rễ hấp thu, hạn chế thất thoát và giúp cây lấy dinh dưỡng tốt hơn.
Sau khi cây nhú đọt, bà con cần theo dõi kỹ rầy xanh, bọ trĩ, rệp sáp, nhện đỏ và bệnh thán thư trên lá non. Cơi đọt mới là bộ lá làm nhiệm vụ quang hợp cho cây, nếu để sâu bệnh làm hư lá thì cây sẽ mất sức thêm và phải ra cơi lại. Khi lá mở hoàn chỉnh, chuyển xanh dày và già đều, cây mới bắt đầu có nền tốt để tích lũy dinh dưỡng cho giai đoạn sau.
Một vườn sầu riêng phục hồi tốt sau thu hoạch thường có dấu hiệu: lá mới ra đồng loạt, lá xanh dày, đọt không dị dạng, rễ tơ phát triển, đất quanh mô không bị bí chặt, thân cành khô ráo và ít phát sinh nấm bệnh. Khi cây đạt trạng thái này, bà con mới nên tính đến bước tích lũy dinh dưỡng, tạo mầm hoa hoặc xử lý ra hoa tùy mùa vụ từng vùng.
Tóm lại, chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch cần làm đúng trình tự: cắt tỉa để giảm áp lực tán, rửa vườn để hạ mầm bệnh, sau đó dùng Humi[K] TTP Global kết hợp dinh dưỡng phù hợp để phục hồi rễ và nuôi cơi đọt mới. Làm đúng giai đoạn này sẽ giúp cây khỏe hơn, hạn chế suy kiệt và chuẩn bị tốt hơn cho năng suất vụ sau.
