Kiến thức nhà nông
Cây sầu riêng bị rụng lá hàng loạt do đâu? Cách khắc phục
Th7
Cây sầu riêng bị rụng lá có thể là hiện tượng thay lá bình thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cây đang suy rễ, ngập úng, thiếu dinh dưỡng hoặc sốc thời tiết gây ra. Trường hợp sầu riêng bị rụng lá hàng loạt bất thường, Bà con cần sớm tìm ra nguyên nhân và xử lý kịp thời. Bài viết này, TTP Global giúp Bà con phân biệt rụng lá tự nhiên và rụng lá bất thường để xử lý đúng nguyên nhân, tránh làm cây suy nặng hơn.
Cây sầu riêng bị rụng lá có sao không?
Cây sầu riêng rụng vài lá già thì không đáng lo. Nhưng nếu sầu riêng rụng lá hàng loạt, rụng cả lá xanh hoặc lá non thì có thể cây sẽ mất sức nhanh, giảm khả năng ra đọt, nuôi bông, nuôi trái và phục hồi chậm sau thu hoạch.
Đối với cây con, tình trạng rụng lá nhiều có thể làm cây chậm lớn, dễ mất đọt và suy rễ. Với cây kinh doanh, rụng lá nhiều làm cây thiếu lá quang hợp, trái lớn chậm, dễ rụng trái non và giảm sức cho vụ sau. Do đó, để biết sầu riêng bị rụng lá có sao không Bà con cần biết tình trạng rụng lá do đâu:
Rụng lá tự nhiên khi thay lá
Sầu riêng rụng lá tự nhiên thường chỉ xuất hiện ở tần lá già bên trong tán. Lá vàng đều rồi rụng từ từ, đọt vẫn phát triển, cành không khô, rễ không thối và gốc không có dấu hiệu xì mủ.
Trường hợp này Bà con không cần phun thuốc. Chỉ cần giữ ẩm vừa phải, bón phân cân đối, theo dõi cơi đọt mới và tránh bón thúc quá mạnh khi cây chưa cần.
Rụng lá hàng loạt do bệnh lý
Sầu riêng bị rụng lá do bệnh lý thường xảy ra nhanh, có thể rụng cả lá xanh, lá non và lá già. Lá thường vàng loang, cháy mép, héo rũ hoặc rụng mạnh sau mưa lớn, úng gốc, bón phân nặng hay nắng nóng kéo dài.
Nếu rụng lá kèm đọt khô, cành trơ, rễ tơ nâu đen, vỏ rễ tuột hoặc gốc xì mủ, Bà con cần kiểm tra bộ rễ trước. Đây thường là dấu hiệu rễ bị nghẹt, thối hoặc bị nấm bệnh trong đất tấn công, không nên vội bón phân hay chỉ phun thuốc trên lá.
⇒ Tìm hiểu chi tiết hơn về Quản lý và trị bệnh vàng lá thối rễ trên cây sầu riêng
Nguyên nhân gây rụng lá hàng loạt trên sầu riêng
Sầu riêng bị rụng lá hàng loạt thường do bộ rễ, thời tiết, dinh dưỡng hoặc sâu bệnh gây ra. Muốn xác định đúng nguyên nhân, Bà con cần kiểm tra cùng lúc 4 điểm: lá rụng kiểu gì, đất có úng không, rễ còn trắng khỏe không và trên lá có dấu hiệu sâu bệnh hay không.
Do nấm bệnh tấn công rễ
Nấm hại rễ là nguyên nhân nguy hiểm vì làm cây mất khả năng hút nước và dinh dưỡng. Khi rễ tơ bị Phytophthora, Fusarium hoặc Pythium tấn công, lá thường vàng, mất xanh, héo khi nắng rồi rụng nhanh.
Bà con nên xới nhẹ quanh mép tán để kiểm tra rễ. Nếu rễ non chuyển nâu đen, dễ tuột vỏ, ít rễ trắng mới, đất có mùi hôi hoặc cây vàng lá một phía tán trước rồi lan rộng, cần ưu tiên xử lý vùng rễ. Chỉ phun trên lá sẽ không giúp cây phục hồi bền nếu rễ vẫn đang thối.
⇒ Bà con có thể tìm hiểu thêm về Cách nhận biết và xử lý bệnh tuyến trùng hại rễ sầu riêng
Rễ ngập úng và thiếu oxy
Sầu riêng rất sợ úng, do đó khi nước đọng lâu quanh gốc, đất bị bít kín, rễ thiếu oxy, rễ tơ bị nghẹt và chết dần. Lúc này cây không hút được nước dù đất đang ướt, lá vàng nhạt, héo rũ rồi rụng.
Tình trạng này thường gặp ở vườn đất thấp, mương thoát nước kém, mưa dầm kéo dài hoặc mô trồng thấp. Sau mưa lớn, nếu nước rút chậm, mặt đất đóng váng, lá rũ vào ban ngày và rụng mạnh, Bà con cần thoát nước trước, chưa vội bón phân.
Thiếu dinh dưỡng, mất cân bằng phân bón
Thiếu dinh dưỡng hoặc bón phân mất cân đối cũng có thể làm sầu riêng bị rụng lá. Thiếu đạm làm lá già vàng, cây ra cơi yếu. Thiếu kali, canxi, magie hoặc trung vi lượng có thể làm lá cháy mép, vàng loang, lá mỏng và rụng sớm.
Ngược lại, bón phân hóa học quá mạnh, bón sát gốc hoặc bón khi đất đang khô, đang úng cũng dễ làm cháy rễ. Khi rễ bị sốc phân, cây sẽ vàng lá, rụng lá để giảm thoát hơi nước. Vì vậy, cây đang rụng lá nặng thì không nên thúc đạm mạnh để kéo lá ngay.
Cây sốc thời tiết
Sầu riêng có thể rụng lá khi thời tiết thay đổi đột ngột. Các tình huống thường gặp là nắng gắt sau mưa dầm, gió khô kéo dài, thiếu nước, mưa lớn liên tục hoặc chênh lệch ẩm độ quá mạnh.
Dấu hiệu thường thấy là lá rụng khi còn xanh hoặc vàng rất nhanh sau một đợt thời tiết bất lợi. Nếu kiểm tra rễ chưa thối nặng, thân cành không có vết bệnh rõ, cây có thể đang bị stress thời tiết kết hợp bộ rễ hoạt động yếu.
Do sâu bệnh tấn công
Rầy xanh, bọ trĩ, nhện đỏ, sâu ăn lá, bệnh cháy lá, đốm lá hoặc thán thư đều có thể làm sầu riêng bị rụng lá, nhất là khi cây đang ra lá non hoặc cây đã suy sẵn.
Bà con nên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non và lá bánh tẻ. Nếu thấy vết chích li ti, tơ nhện mỏng, lá bạc màu, đốm bệnh lan rộng hoặc lá cháy từng mảng, cần xử lý đúng đối tượng gây hại. Không nên dùng một loại thuốc cho tất cả trường hợp, vì sâu chích hút, nhện và nấm bệnh cần cách quản lý khác nhau.
Cách khắc phục tình trạng cây sầu riêng bị rụng lá
Muốn khắc phục cây sầu riêng bị rụng lá, bà con cần làm theo thứ tự. Không nên thấy cây rụng lá là bón phân mạnh hoặc phun nhiều loại thuốc cùng lúc.
Bước 1: Kiểm tra nhanh nguyên nhân
Bà con cần xem:
- Lá rụng là lá già hay lá xanh?
- Rụng từ từ hay hàng loạt?
- Đất có úng không?
- Rễ tơ còn trắng không?
- Gốc có xì mủ không?
- Trên lá có sâu bệnh không?
- Cây vừa bón phân hay vừa gặp mưa nắng bất thường không?
Kiểm tra đúng nguyên nhân sẽ giúp tránh xử lý sai.
Bước 2: Nếu rụng lá do thay lá tự nhiên
Trường hợp sầu riêng chỉ rụng lá già, cơi đọt vẫn khỏe, rễ không thối, Bà con chỉ cần chăm ổn định. Giữ ẩm vừa phải, không để khô hạn, không để úng. Bón phân cân đối theo tuổi cây, hạn chế bón đạm quá cao làm cây ra đọt non kéo dài và dễ bị sâu bệnh.
Bước 3: Nếu rụng lá sau mưa lớn hoặc ngập úng
Cần ưu tiên thoát nước ngay. Khơi rãnh, mở mương, không để nước đọng quanh gốc. Khi nước rút, xới phá váng nhẹ trên mặt đất quanh vùng tán để rễ lấy oxy, nhưng không xới sâu làm đứt rễ tơ. Trong lúc đất còn sũng nước, KHÔNG bón phân hữu cơ chưa hoai và KHÔNG bón phân hóa học liều cao.
Bước 4: Nếu rễ thối, cây vàng lá và rụng mạnh
Bà con cần tỉa bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành vô hiệu để cây bớt tiêu hao dinh dưỡng. Thu gom lá bệnh, trái rụng, tàn dư trong vườn đem tiêu hủy. Vùng rễ có thể xử lý bằng thuốc nấm được phép sử dụng theo đúng nhãn, kết hợp chế phẩm vi sinh hoặc nấm đối kháng Trichoderma sau khi điều kiện đất đã ổn hơn.
Bước 5: Phục hồi cây khi rễ bắt đầu hồi
Khi cây bắt đầu đứng lá lại, đọt không héo thêm hoặc có rễ tơ trắng mới, bà con mới nên phục hồi dinh dưỡng. Ưu tiên phân hữu cơ hoai mục, phân hữu cơ vi sinh, NPK cân đối và trung vi lượng. Không bón dồn một lần; nên chia nhỏ lượng phân để rễ hấp thu từ từ.
Ở giai đoạn phục hồi rễ, cải tạo đất sau rụng lá, sau ngập úng hoặc sau thu hoạch, bà con có thể kết hợp các dòng humic của TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X theo hướng dẫn sử dụng. Nhóm sản phẩm này phù hợp để hỗ trợ cải thiện môi trường đất, kích hoạt vùng rễ và tăng hấp thu dinh dưỡng khi rễ đã bắt đầu phục hồi.
Lưu ý, humic không phải thuốc trị nấm, không thay thế thuốc bảo vệ thực vật và không dùng để “cứu nhanh” khi gốc còn ngập úng.
Bước 6: Nếu rụng lá do sâu bệnh trên tán
Bà con cần xử lý đúng đối tượng. Với rầy, bọ trĩ, nhện đỏ, cần phun kỹ mặt dưới lá và đọt non, luân phiên hoạt chất để hạn chế kháng thuốc. Với bệnh cháy lá, đốm lá, thán thư, cần tỉa tán thông thoáng, loại bỏ lá bệnh nặng và dùng thuốc nấm theo nguyên tắc 4 đúng. Với vườn đang có trái, phải chú ý thời gian cách ly và danh mục thuốc được phép dùng.
Sau khi xử lý, bà con nên theo dõi 7-10 ngày. Nếu lá còn rụng nhưng đọt không héo thêm, cành không khô thêm, rễ bắt đầu ra trắng mới thì cây đang phục hồi. Nếu lá tiếp tục rụng, cây héo cả tán, rễ thối lan rộng hoặc gốc xì mủ, cần kiểm tra lại nguyên nhân, tránh tiếp tục bón phân hoặc phun thuốc theo cảm tính.
Không phải sầu riêng bị rụng lá lúc nào cũng xấu, Bà con cần tìm hiểu xem nguyên nhân lá rụng là gì. Tình trạng sầu riêng rụng lá cho bệnh lý muốn phục hồi tốt phải bắt đầu từ bộ rễ và điều kiện đất. Khi rễ khỏe lại, cây mới ra lá mới bền, phục hồi tán và tiếp tục nuôi hoa, nuôi trái ổn định. Hy vọng với những chia sẻ trên từ TTP Global có thể giúp Bà con có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc nhận biết và khắc phục sầu riêng bị rụng lá hàng loạt hiệu quả. Nếu còn thắc mắc hoặc khó khăn trong quá trình trồng và chăm sóc sầu riêng thì hãy liên hệ ngay đến Tổng đài: 0938.432.788. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của TTP Global luôn sẵn sàng chia sẻ và giải đáp chi tiết các khó khăn của Bà con trong thời gian sớm nhất.
