Kiến thức nhà nông
Kỹ thuật cắt tỉa cành sầu riêng, tạo tán cho cây
Th6
Tỉa cành sầu riêng là công việc bà con cần làm từ khi cây còn nhỏ đến khi cây bước vào giai đoạn cho trái. Làm đúng, cây sẽ có bộ khung khỏe, tán thoáng, dễ chăm sóc và ít hao dinh dưỡng vào cành vô hiệu. Làm sai, nhất là cắt quá mạnh hoặc cắt cành dưới tán quá sớm, cây dễ bị suy, chậm lớn và khó phục hồi. Bài viết này TTP Global sẽ hướng dẫn bà con kỹ thuật cắt tỉa cành sầu riêng và tạo tán cho cây đúng, tăng năng suất.
Vì sao cần tỉa cành, tạo tán cho cây sầu riêng?
Tỉa cành giúp cây không phải nuôi quá nhiều cành vô hiệu. Dinh dưỡng sẽ tập trung vào thân chính, cành ngang khỏe, lá khỏe và bộ rễ. Nhờ vậy, cây phát triển cân đối hơn, không bị rậm rạp nhưng cũng không bị trống tán.
Tạo tán đúng còn giúp cây có bộ khung đẹp. Khi các cành cấp 1 phân bố đều quanh thân, cây ít bị lệch tán, ít gãy cành khi mang trái và dễ nhận ánh sáng. Vườn thông thoáng cũng giúp bà con dễ phun thuốc, dễ kiểm tra sâu bệnh, nhất là các bệnh trên thân cành, rệp sáp, nhện đỏ, nấm hại lá và các vết xì mủ.
Nếu không tạo tán từ sớm, cây dễ mọc nhiều thân, nhiều cành đứng. Nhìn bên ngoài cây vẫn xanh tốt nhưng bên trong thiếu cành ngang khỏe để mang trái. Về sau muốn sửa tán sẽ khó hơn, vết cắt lớn hơn và cây mất sức nhiều hơn.
Bà con cần nhớ nguyên tắc đơn giản: sầu riêng nên có một thân chính, các cành ngang khỏe mọc đều quanh thân. Cành mọc ngang là cành có giá trị nuôi trái về sau. Cành mọc thẳng đứng, mọc chen trong tán, cành yếu, cành sâu bệnh thường nên tỉa bỏ sớm.
Tỉa cành sầu riêng khi nào?
Bà con nên tỉa cành, tạo tán cho sầu riêng theo từng giai đoạn phát triển của cây, không nên đợi cây lớn mới bắt đầu chỉnh tán.
- Giai đoạn cây 1 năm tuổi: Tỉa nhẹ chồi gốc ghép, cành yếu, cành mọc sai hướng để giữ một thân chính khỏe, giúp cây phát triển bộ khung ban đầu.
- Giai đoạn cây 2-3 năm tuổi: Chọn giữ các cành ngang khỏe, mọc đều quanh thân. Tỉa bớt cành mọc đứng, cành chen chúc để cây hình thành tán cân đối.
- Giai đoạn cây 4 năm tuổi: Chỉnh lại bộ cành cấp 1, cấp 2. Loại bỏ cành chồng chéo, cành khuất sáng, cành tăm để tán thông thoáng trước khi cây bước vào giai đoạn kinh doanh.
- Giai đoạn sau thu hoạch: Đây là thời điểm tỉa quan trọng nhất với cây đang cho trái, giúp loại bỏ cành suy, cành sâu bệnh, cành gãy và kích cây phục hồi cơi đọt cho vụ sau.
- Giai đoạn cây ra cơi đọt ổn định, lá đã già: Có thể tỉa nhẹ để chỉnh tán vì lúc này cây đã phục hồi tốt hơn, hạn chế bị mất sức sau khi cắt.
⇒ Bà con có thể tham khảo thêm về Kỹ thuật phục hồi và cách chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch
Không nên tỉa mạnh khi cây đang ra hoa, nuôi trái hoặc đang suy. Cắt tỉa lúc này dễ làm cây mất sức, rụng hoa, rụng trái non hoặc phục hồi chậm.
Hướng dẫn kỹ thuật cắt tỉa cành sầu riêng
Trước khi cắt, bà con nên đứng cách cây vài mét để nhìn tổng thể. Hãy xác định trước 3 nhóm cành:
- Cành cần giữ: cành ngang khỏe, mọc đều về nhiều hướng, không sâu bệnh, có góc mở tốt so với thân chính.
- Cành cần cắt: cành mọc thẳng đứng, cành vượt, cành mọc vào trong tán, cành mọc chéo, cành chồng lên nhau, cành tăm yếu, cành sâu bệnh, cành khô, cành mọc từ gốc ghép.
- Cành cần cân nhắc: cành thấp dưới tán. Với cây con, không cắt hết quá sớm. Với cây đã đủ bộ lá hoặc cây đang cho trái, cành quá thấp, gần mặt đất, dễ vướng chăm sóc hoặc dễ nhiễm bệnh thì có thể tỉa dần.
Tỉa cành sầu riêng 1 năm tuổi
Năm đầu chỉ nên tỉa nhẹ để giữ một thân chính thẳng, khỏe. Bà con cắt bỏ chồi gốc ghép, cành mọc sát gốc, cành yếu, cành sâu bệnh, cành mọc dựng đứng trong tán.
Nếu cây có hai ngọn, giữ ngọn thẳng khỏe hơn, cắt ngọn còn lại khi còn nhỏ. Khi cây cao khoảng 1m, giữ cành ngang khỏe, tỉa bớt cành đan chéo, chen sát thân nhưng không cắt quá nhiều lá.
Tỉa cành sầu riêng 2 năm tuổi
Năm thứ hai là lúc chọn cành khung cho cây. Bà con giữ các cành ngang khỏe, mọc đều quanh thân để làm cành cấp 1, không để cành dồn về một phía. Cành mọc cùng một điểm thì giữ cành khỏe, hướng ra ngoài tán, cắt cành yếu, cành mọc vào trong. Tỉa bỏ cành tăm, cành vượt, cành mọc đứng. Nếu cành ngang bị dựng lên, có thể kéo nhẹ bằng dây mềm để cành xòe ra.
Tỉa cành sầu riêng 3 năm tuổi
Năm thứ ba, bà con chỉnh cho tán cây cân đối, cành ngang phân bố đều và bên trong tán không quá rậm. Giữ cành cấp 1 khỏe, mọc ngang, cắt cành mọc đứng, cành chồng chéo, cành khuất sáng, cành sâu bệnh và cành tăm. Nếu cây có nhiều đọt vượt ở ngọn, tỉa bớt để cây không dồn dinh dưỡng lên cao. Không cắt ngọn quá sớm khi cây chưa đủ cành ngang khỏe.
Tỉa cành sầu riêng 4 năm tuổi
Năm thứ tư, bà con kiểm tra lại cành cấp 1 và cấp 2 trước khi cây bước vào giai đoạn kinh doanh. Giữ cành khỏe, hướng mọc tốt, không sâu bệnh, không quá sát nhau. Tỉa bỏ cành cấp 2 mọc chụm, mọc xiên vào trong, cành che khuất, cành hướng xuống đất, cành khô và cành nhỏ khó nuôi trái. Nếu cần nâng tán, nên làm từ từ, không cắt nhiều cành lớn cùng lúc.
Tỉa cành sầu riêng các năm tiếp theo
Khi cây đã cho trái, bà con tỉa định kỳ sau thu hoạch để cây phục hồi và chuẩn bị vụ mới. Cắt bỏ cành suy do mang trái, cành gãy, cành khô, cành sâu bệnh, cành mọc dày trong tán, cành đan giữa hai cây và cành vượt. Với cây quá cao, chỉ nên cố định chiều cao khi cây đã đủ cành mang trái, sau đó thường xuyên tỉa chồi vượt ở ngọn.
Sau cắt tỉa, kết hợp hữu cơ hoai mục, nấm đối kháng và humic TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG, Humi[K] WSG/WSP hoặc Ful Grow Gold 2X để hỗ trợ phục hồi đất, rễ và cơi đọt.
Lưu ý khi cắt tỉa cành sầu riêng
Xác định đúng cành cần cắt bỏ: Trước khi cắt, bà con cần phân biệt cành có giá trị và cành vô hiệu. Cành ngang khỏe, mọc đều quanh thân thì giữ. Cành thẳng đứng, cành vượt, cành mọc vào trong tán, cành sâu bệnh, cành tăm, cành chồng chéo thì cắt.
Xác định đúng vị trí cắt: Với cành nhỏ, dùng kéo sắc cắt gọn tại gốc cành, không làm dập vỏ. Với cành lớn, nên cắt từng đoạn để tránh sức nặng kéo rách vỏ thân. Không để mấu cành quá dài vì dễ mục, nhưng cũng không cắt phạm sát thân chính.
Kiểm tra vết cắt: Sau khi cắt, vết cắt phải gọn, không bị xé vỏ, không đọng nước. Với vết cắt lớn, nên quét keo liền sẹo, vôi hoặc thuốc xử lý nấm theo hướng dẫn kỹ thuật để hạn chế nấm bệnh xâm nhập.
Thăm vườn sau khi cắt tỉa: Sau 3-7 ngày, bà con nên kiểm tra lại vết cắt. Nếu thấy vết cắt thâm đen, chảy nhựa bất thường, có dấu hiệu nấm bệnh hoặc chồi vượt mọc nhiều thì cần xử lý sớm.
Tưới nước và bón phân định kỳ: Sau khi tỉa, cây cần nước và dinh dưỡng để phục hồi. Tuy nhiên, không tưới quá nhiều làm úng rễ. Giai đoạn sau thu hoạch nên ưu tiên phục hồi đất, rễ và cơi đọt bằng hữu cơ, humic và dinh dưỡng cân đối theo tình trạng vườn.
Kỹ thuật tạo tán cho cây sầu riêng
Cây sầu riêng nên được tạo tán theo kiểu trục trung tâm. Nghĩa là cây có một thân chính thẳng, các cành cấp 1 mọc ngang xung quanh thân, tạo dáng giống hình cây thông. Đây là kiểu tán giúp cây có nhiều cành ngang khỏe để mang trái.
Bà con bắt đầu tạo tán khi cây còn nhỏ, thường từ khoảng 6 tháng đến 1 năm sau trồng, khi thấy cành ngang có xu hướng dựng lên. Nếu cành mọc đứng với góc hẹp, bà con dùng dây mềm kéo nhẹ cho cành xòe ra. Có thể buộc dây vào cọc cắm dưới đất, kéo từ từ để cành mở rộng, không bẻ gấp làm nứt cành.
Một bộ tán đẹp cần có các cành ngang phân bố đều quanh thân. Khoảng cách giữa hai cành chính nên hướng đến khoảng 20-30 cm khi cây đã hình thành tán rõ. Cành không nên mọc chéo, không mọc chồng lên nhau và không dồn hết về một phía.
Cành dưới tán không nên cắt quá sớm. Khi cây chưa ra trái, bộ lá phía dưới vẫn giúp cây quang hợp và nuôi rễ. Chỉ nên cắt cành dưới khi cây đã đủ cành lá, cành quá thấp gây vướng chăm sóc hoặc có nguy cơ làm trái sát mặt đất.
Tạo tán đúng là giữ cây có một thân chính, nhiều cành ngang khỏe, tán đều và thông thoáng. Tỉa cành đúng là bỏ cành sai, không làm cây mất sức. Nếu bà con làm đều từ năm đầu, cây sầu riêng sẽ có bộ khung đẹp, dễ chăm sóc và thuận lợi hơn khi bước vào giai đoạn ra hoa, mang trái.
Tỉa cành sầu riêng đúng kỹ thuật giúp cây khỏe, tán thoáng, bộ khung cân đối và giảm hao dinh dưỡng vào cành vô hiệu. Hy vọng những chia sẻ trên từ TTP Global có thể giúp bà con trong công tác chuẩn bị cắt tỉa và dọn vườn sau thu hoạch. Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc hoặc câu hỏi nào liên quan đến quá trình trồng và chăm sóc cây sầu riêng thì có thể liên hệ đến Tổng đài 0938.432.788. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của TTP Global luôn sẵn sàng giải đáp mọi chi tiết và thắc mắc cho bà con trong thời gian sớm nhất.
