Kiến thức nhà nông
Nhện đỏ hại sầu riêng: Dấu hiệu, tác hại và cách phòng trị
Th6
Nhện đỏ hại sầu riêng có kích thước rất nhỏ, khó thấy nhưng gây hại rất nhanh nếu bà con phát hiện trễ. Chúng thường tập trung ở mặt dưới lá, chích hút làm lá mất màu xanh, bạc lá, khô cháy và giảm sức nuôi đọt, nuôi bông, nuôi trái. Với sầu riêng, bộ lá là nguồn lực chính để cây tạo dinh dưỡng, nên khi nhện đỏ bùng phát mạnh, vườn rất dễ xuống sức, nhất là trong mùa nắng hoặc giai đoạn cây đang mang trái. Bài viết sau, bà con hãy cùng TTP Global tìm hiểu chi tiết hơn về loại nhện đỏ hại sầu riêng này cũng như cách phòng trừ chúng hiệu quả.
Nhện đỏ hại sầu riêng là gì?
Nhện đỏ hại sầu riêng là một loại nhện nhỏ chuyên chích hút dịch tế bào trên lá, không phải là bệnh do nấm hay vi khuẩn. Bà con thường gọi là “bệnh nhện đỏ”, nhưng hiểu đúng thì đây là dịch hại, cần quản lý bằng cách kiểm tra mật số, chăm cây khỏe và xử lý đúng thời điểm.
Nhện đỏ có kích thước rất nhỏ, màu đỏ, cam đỏ hoặc vàng cam tùy giai đoạn. Chúng thường sống ở mặt dưới lá, nhất là lá non, lá bánh tẻ, lá trong tán rậm hoặc những cây đang suy yếu. Khi mật số thấp, bà con rất khó phát hiện. Đến khi lá bạc màu rõ, nhện thường đã lan rộng.
Điểm nguy hiểm của nhện đỏ là sinh sản nhanh, nhất là khi thời tiết nắng nóng, khô hạn, vườn thiếu ẩm hoặc cây thiếu sức. Nếu không kiểm tra thường xuyên, nhện đỏ có thể bùng phát thành ổ lớn, gây hại nhiều cây trong vườn.
Dấu hiệu nhận biết nhện đỏ hại sầu riêng?
Dấu hiệu dễ thấy nhất là lá sầu riêng xuất hiện nhiều chấm nhỏ màu vàng nhạt, bạc trắng hoặc nâu nhạt. Ban đầu vết hại rất nhỏ nên bà con dễ nhầm với cháy nắng, thiếu dinh dưỡng hoặc lá già tự nhiên.
Nhưng khi kiểm tra kỹ, bà con sẽ thấy các biểu hiện sau:
- Mặt trên lá có nhiều chấm nhỏ như bị kim châm.
- Lá mất độ bóng, chuyển màu xám bạc hoặc vàng đồng.
- Mặt dưới lá có nhện nhỏ li ti, trứng hoặc tơ mịn.
- Lá bị hại nặng có thể cong, khô mép, giòn và rụng.
- Đọt non phát triển kém, lá non nhỏ hoặc méo nếu nhện gây hại sớm.
Để kiểm tra, bà con nên lật mặt dưới lá quan sát kỹ, nhất là những lá có dấu chấm bạc trên mặt trên. Có thể đặt tờ giấy trắng dưới lá rồi gõ nhẹ. Nếu thấy các chấm nhỏ màu đỏ hoặc cam di chuyển trên giấy, khả năng cao là có nhện đỏ. Nên kiểm tra nhiều vị trí trong vườn, đặc biệt là cây ở bìa vườn, nơi nắng gắt, nhiều bụi hoặc cây đang yếu.
Tác hại của nhện đỏ hại sầu riêng
Nhện đỏ gây hại trực tiếp trên bộ lá, làm lá giảm khả năng quang hợp và khiến cây sầu riêng mất sức. Khi lá bị chích hút nhiều, cây không tạo đủ dinh dưỡng để nuôi đọt, nuôi bông, nuôi trái và phục hồi sau thu hoạch.
Với cây con, nhện đỏ làm cây chậm lớn, đọt ra yếu, lá non nhỏ hoặc biến dạng. Với cây kinh doanh, nhện đỏ gây hại nặng hơn trong các giai đoạn cây cần nhiều dinh dưỡng như ra đọt, làm bông, xổ nhụy, nuôi trái và phục hồi sau thu hoạch.
Nếu nhện đỏ xuất hiện trong giai đoạn nuôi trái, cây dễ suy lá, trái lớn chậm, rụng trái non hoặc giảm chất lượng trái. Nếu gây hại trước khi làm bông, cây có thể ra hoa không đều, bông yếu, tỷ lệ đậu trái kém. Khi vườn bị nặng kéo dài, cây phải mất thêm thời gian để ra cơi lá mới và phục hồi tán.
Bà con cần lưu ý: lá đã bạc nặng, cháy mép hoặc khô giòn thường không xanh lại như ban đầu. Mục tiêu xử lý là chặn nhện lây lan, giữ lại phần lá còn khỏe và giúp cây ra cơi lá mới tốt hơn.
Biện pháp phòng trừ nhện đỏ hại sầu riêng
Phòng nhện đỏ tốt nhất là giữ vườn thông thoáng, đủ ẩm, cây khỏe và kiểm tra mặt dưới lá thường xuyên. Không nên chờ thấy lá bạc trắng mới xử lý, vì lúc đó mật số nhện thường đã cao và cây đã mất nhiều sức.
Bà con có thể áp dụng các biện pháp sau:
Kiểm tra vườn định kỳ
Vào mùa nắng, nên kiểm tra 5-7 ngày/lần. Chú ý lá bánh tẻ, lá non, mặt dưới lá và các cây ở rìa vườn. Khi thấy vài ổ nhện đầu tiên, xử lý cục bộ sẽ nhẹ hơn nhiều so với để lan cả vườn.
Giữ ẩm hợp lý
Nhện đỏ thường bùng phát mạnh khi thời tiết khô nóng, cây thiếu nước. Bà con cần tưới đủ nước cho cây, giữ ẩm vùng rễ, hạn chế để cây bị sốc khô. Có thể phun nước nhẹ rửa tán vào chiều mát nếu vườn phù hợp, nhưng tránh làm ẩm kéo dài vào thời điểm dễ phát sinh nấm bệnh.
Tỉa tán và vệ sinh vườn
Tán quá rậm làm việc phun rửa hoặc phun thuốc khó chạm tới mặt dưới lá. Cần tỉa cành vô hiệu, cành sâu bệnh, cành khuất trong tán để vườn thông thoáng và dễ kiểm tra.
Bón phân cân đối
Cây thiếu dinh dưỡng hoặc bị lệch dinh dưỡng dễ suy, lá yếu và khó phục hồi sau khi bị nhện chích hút. Không nên lạm dụng đạm làm đọt non ra quá mềm, dễ kéo theo nhiều đối tượng gây hại. Nên kết hợp hữu cơ, trung vi lượng và chăm bộ rễ để cây phục hồi bền hơn.
Ở giai đoạn phòng ngừa và phục hồi sau stress, các sản phẩm humic, fulvic như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X có thể được sử dụng để hỗ trợ cải tạo đất, nuôi rễ, tăng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây sầu riêng phục hồi tốt hơn sau thời tiết khô nóng hoặc sau khi bị nhện gây hại. Tuy nhiên, đây là nhóm sản phẩm hỗ trợ sức cây, không phải thuốc đặc trị nhện đỏ. Khi vườn đã có mật số nhện cao, bà con vẫn cần kiểm tra mặt dưới lá và dùng giải pháp đặc trị nhện theo đúng hướng dẫn kỹ thuật.
Hạn chế phun thuốc phổ rộng không cần thiết
Phun thuốc sâu phổ rộng quá nhiều có thể làm giảm thiên địch, khiến nhện đỏ dễ bùng lại. Khi mật số thấp, bà con nên ưu tiên biện pháp rửa tán, dầu khoáng/sinh học phù hợp hoặc xử lý cục bộ trước khi dùng thuốc hóa học mạnh.
Cách trị nhện đỏ hại sầu riêng
Khi phát hiện nhện đỏ, bà con cần kiểm tra kỹ mặt dưới lá trước khi xử lý. Nếu nhện mới xuất hiện ít, có thể phun rửa mặt dưới lá bằng nước áp lực vừa phải vào chiều mát, cắt bỏ những lá đã bạc nặng ở vài điểm nhỏ rồi theo dõi lại sau vài ngày.
Nếu nhện đỏ đã lan nhiều, lá bạc rõ hoặc cây đang ra đọt, làm bông, nuôi trái, bà con cần dùng sản phẩm có tác dụng trên nhện đỏ. Có thể tham khảo các chế phẩm sinh học được khuyến cáo trong quản lý sâu hại sầu riêng như ABT 2WP, Trắng xanh WP, Bitadin WP hoặc dầu khoáng SK Enspray 99EC.
Khi dùng, bà con phải pha đúng liều trên bao bì, không tự ý tăng liều hoặc phối trộn nhiều loại thuốc khi chưa có hướng dẫn.
Khi phun trị nhện đỏ, cần phun kỹ mặt dưới lá vì nhện thường tập trung ở đây. Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh lúc nắng gắt. Sau phun vài ngày, bà con lật mặt dưới lá kiểm tra lại. Nếu còn nhện non, trứng hoặc lá mới tiếp tục bị chích hút thì xử lý nhắc lại theo đúng hướng dẫn trên nhãn thuốc.
Bà con không nên dùng lặp lại mãi một loại thuốc, vì nhện đỏ dễ bùng phát lại và có nguy cơ kháng thuốc.
Giải đáp thắc mắc về nhện đỏ hại sầu riêng
Cách nhận biết nhện đỏ trên cây sầu riêng sớm?
Cách nhận biết sớm là quan sát mặt trên lá xem có chấm vàng hoặc bạc li ti không, sau đó lật mặt dưới lá để tìm nhện, trứng hoặc tơ mịn. Có thể dùng giấy trắng gõ nhẹ dưới lá hoặc dùng kính lúp để kiểm tra. Nếu phát hiện ở vài cây đầu tiên, nên đánh dấu khu vực đó để theo dõi và xử lý sớm.
Nhện đỏ có gây hại nguy hiểm cho cây sầu riêng không?
Có. Nhện đỏ nguy hiểm khi mật số cao hoặc gây hại đúng lúc cây cần nhiều dinh dưỡng. Chúng làm lá giảm quang hợp, cây suy, đọt yếu, bông yếu, trái non dễ rụng và trái lớn chậm. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm và xử lý đúng, nhện đỏ vẫn có thể kiểm soát được.
Lá sầu riêng bị nhện đỏ có tự phục hồi không?
Lá bị chấm nhẹ có thể còn sử dụng được nếu nhện được chặn sớm. Tuy nhiên, lá đã bạc nặng, cháy mép hoặc khô giòn thường không xanh lại như cũ. Sau khi trị nhện, bà con cần giữ lá còn khỏe, tưới đủ nước, phục hồi rễ và bổ sung dinh dưỡng cân đối để cây ra lá mới.
Phun thuốc trị nhện đỏ bao lâu 1 lần?
Không nên phun thuốc theo lịch cố định nếu chưa kiểm tra mật số nhện. Sau khi phun lần đầu, bà con cần kiểm tra lại sau vài ngày. Nếu còn nhện, trứng nở hoặc lá mới tiếp tục bị chích hút thì phun nhắc theo đúng hướng dẫn trên nhãn thuốc. Vào mùa nắng nóng, cần theo dõi sát hơn nhưng vẫn phải luân phiên hoạt chất và tránh lạm dụng thuốc.
Nhện đỏ hại sầu riêng xuất hiện khi nào?
Nhện đỏ thường xuất hiện mạnh khi thời tiết nắng nóng, khô hạn, vườn thiếu ẩm hoặc cây bị suy. Bà con dễ gặp nhện đỏ vào mùa nắng, giai đoạn cây ra lá non, lá bánh tẻ hoặc đang nuôi trái. Vườn nhiều bụi, tưới thiếu nước, tán rậm và ít kiểm tra mặt dưới lá cũng dễ bùng phát hơn.
Nhện đỏ hại sầu riêng không khó kiểm soát nếu bà con phát hiện sớm, giữ vườn đủ ẩm, chăm cây khỏe và xử lý đúng mặt dưới lá. Khi vườn bị nặng hoặc cây đang trong giai đoạn làm bông, nuôi trái, bà con nên nhờ kỹ sư nông nghiệp kiểm tra thực tế để chọn giải pháp an toàn và phù hợp. Nếu bà con còn bất kỳ thắc mắc hoặc khó khăn trong quá trình trồng và chăm sóc sầu riêng, hãy liên hệ đến Tổng đài 0938.432.788. Độ ngũ kỹ sư nông nghiệp của TTP Global luôn sẵn sàng giải đáp chi tiết mọi thắc mắc của bà con trong thời gian sớm nhất.
