Rầy phấn trắng hại sầu riêng: cách nhận biết và trị tận gốc

5/5 - (1 bình chọn)

Rầy phấn trắng hại sầu riêng là một trong những đối tượng chích hút thường gặp ở giai đoạn cây ra đọt non. Nếu không phát hiện sớm, rầy làm lá non cong queo, cháy mép, rụng lá, khiến cây mất cơi đọt, suy sức và ảnh hưởng đến khả năng ra hoa, nuôi trái. Muốn trị rầy phấn hiệu quả, Bà con cần quản lý đúng thời điểm cây ra đọt, phun trúng nơi rầy trú ẩn và chăm cây phục hồi sau khi đã giảm mật số rầy.

Rầy phấn trắng là gì?

Rầy phấn trắng gây hại trên sầu riêng còn được nhiều Bà con gọi là rầy phấn, rầy nhảy, rầy bông hoặc rầy phấn tua trắng. Chúng thuộc nhóm côn trùng chích hút, thường gây hại trên đọt non và lá non của cây sầu riêng.

Rầy trưởng thành thường nhỏ, di chuyển nhanh, có thể bay hoặc nhảy khi bị động. Rầy non thường sống tập trung ở lá non còn xếp lại hoặc mặt dưới lá non. Trên cơ thể rầy non có thể có lớp sáp trắng hoặc tua trắng nên Bà con dễ gọi là rầy phấn trắng.

Rầy phấn trắng hại sầu riêng như thế nào?

Rầy phấn gây hại sầu riêng bằng cách chích hút nhựa ở đọt non, lá non và gân lá. Ban đầu, lá có các chấm vàng nhỏ hoặc vết chích li ti. Sau đó lá non bị cong, xoăn, cháy mép, chuyển nâu và có thể khô rụng. Khi rầy gây hại nặng, cơi đọt không phát triển bình thường, lá non không xòe đều, đọt bị khựng lại hoặc khô. Cây phải mất thêm thời gian ra cơi mới, tốn dinh dưỡng và chậm phục hồi.

Với cây con, rầy làm cây chậm lớn. Với cây kinh doanh, rầy làm mất bộ lá nuôi cây, ảnh hưởng đến làm bông, đậu trái và nuôi trái.

Rầy phấn còn gây hại cho sầu riêng khi tiết ra chất dính, tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển trên lá. Khi lá bị bồ hóng phủ đen, khả năng quang hợp giảm, sầu riêng càng suy hơn.

Giai đoạn rầy phấn gây hại nhất trên sầu riêng?

Rầy phấn trắng hại sầu riêng mạnh nhất ở giai đoạn ra đọt non, lá non mới mở. Đây là lúc lá còn mềm, rầy dễ chích hút và đẻ trứng. Nếu cơi đọt bị hại từ sớm, lá sẽ biến dạng, cháy mép và khó phục hồi đẹp như ban đầu.

Ở cây kinh doanh, Bà con cần chú ý rầy phấn trước và sau thu hoạch, khi cây ra cơi đọt phục hồi. Giai đoạn làm bông, nuôi trái cũng cần theo dõi vì cây cần bộ lá khỏe để nuôi hoa và trái. Nếu bị mất lá non liên tục, cây dễ suy, ra hoa kém và nuôi trái không bền.

Vì vậy, phòng rầy phấn không nên bắt đầu khi lá đã cháy hàng loạt. Bà con cần kiểm tra ngay khi cây nhú đọt, đặc biệt là các cây ở rìa vườn, nơi nắng nhiều, gió mạnh hoặc từng bị rầy gây hại trước đó.

⇒ Bà con có thể tham khảo về Kỹ thuật kéo đọt sầu riêng và quản lý cơi đọt hiệu quả

Đặc điểm sinh trưởng của rầy phấn trắng

Rầy phấn trắng hại sầu riêng sinh sản nhanh khi cây có nhiều đọt non và điều kiện thời tiết thuận lợi. Rầy thường đẻ trứng trên lá non và xếp lá lại. Khi trứng nở, rầy non bám trên lá non để chích hút. Khi rầy đã phát triển thành con trưởng thành sẽ tiếp tục di chuyển sang các đọt non khác.

Rầy phấn thường phát triển mạnh trong mùa nắng hoặc thời điểm vườn ra đọt rộ. Những vườn bón thừa đạm, đọt ra quá mềm, tán rậm, ít kiểm tra thường dễ bị rầy bùng phát. Nếu Bà con phun thuốc không đúng lúc, không trúng mặt dưới lá hoặc dùng lặp lại một loại thuốc, rầy vẫn có thể tái phát nhanh.

Muốn cắt vòng đời rầy, cần xử lý sớm ở giai đoạn rầy non, khi mật số chưa quá cao. Nếu để rầy trưởng thành bay nhảy nhiều trong vườn, việc phun xử lý sẽ khó hơn.

Cách nhận biết rầy phấn trắng hại sầu riêng

Cách nhận biết rầy phấn trắng hại sầu riêng là kiểm tra kỹ đọt non và mặt dưới lá non. Bà con không nên chỉ nhìn mặt trên lá, vì rầy non thường ẩn ở lá non còn cuộn hoặc mặt dưới lá.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Đọt non ra không đều, lá non bị cong hoặc xoăn.
Mép lá non bị cháy nâu, khô dần.
Lá non có vết chích nhỏ màu vàng hoặc nâu.
Mặt dưới lá có rầy nhỏ, lớp phấn trắng hoặc tua trắng.
Khi động vào đọt, có rầy nhỏ bay hoặc nhảy ra.
Lá có thể bị dính mật và xuất hiện bồ hóng đen.

Rầy phấn dễ bị nhầm với bọ trĩ, rầy xanh, nhện đỏ hoặc cháy lá do nắng. Muốn phân biệt, Bà con cần lật mặt dưới lá, quan sát kỹ đọt non. Bọ trĩ thường làm lá non biến dạng, mép lá cúp và có vết sần. Nhện đỏ thường tạo chấm bạc li ti trên lá bánh tẻ, còn rầy phấn thường có rầy non bám trên lá non kèm lớp phấn hoặc tua trắng.

Nguyên nhân rầy phấn bùng phát mạnh

Rầy phấn hại sầu riêng thường bùng phát mạnh khi vườn có nhiều đọt non mềm, thời tiết nắng khô và Bà con ít thăm vườn ở giai đoạn cây ra cơi. Nếu cây ra đọt không đồng loạt, trong vườn lúc nào cũng có lá non, rầy sẽ có nguồn thức ăn liên tục.

Một số nguyên nhân thường gặp:

Bón thừa đạm làm đọt non mềm, kéo dài.
Tán rậm, vườn thiếu thông thoáng.
Không kiểm tra đọt non thường xuyên.
Phun thuốc trễ khi lá đã bị hại nặng.
Phun không trúng mặt dưới lá và lá non còn xếp.
Lạm dụng thuốc phổ rộng làm giảm thiên địch.
Dùng lặp lại một loại thuốc khiến rầy dễ giảm mẫn cảm.

Cách phòng trị rầy phấn trắng hại sầu riêng

Để ngăn ngừa và phòng trị rầy phấn trắng hại sầu riêng cần kết hợp canh tác, sinh học và thuốc BVTV khi cần. Để trị tận gốc, biện pháp phun thuốc một lần thật mạnh là không đủ. Bà con cần cắt được vòng đời rầy, bảo vệ cơi đọt và giúp cây phục hồi khỏe.

Biện pháp canh tác

Thăm vườn thường xuyên khi sầu riêng chuẩn bị ra đọt. Giai đoạn đọt vừa nhú đến khi lá chuyển lụa là thời điểm phải kiểm tra kỹ nhất. Nên kiểm tra 3-5 ngày/lần, tập trung vào đọt non, lá non và mặt dưới lá.
Tỉa tán thông thoáng, loại bỏ cành sâu bệnh: cành khuất trong tán để vườn dễ quan sát và dễ phun xử lý khi cần. Không nên để tán quá rậm vì rầy dễ ẩn nấp, thuốc khó chạm tới nơi rầy bám.
Về dinh dưỡng: Bà con không nên bón thừa đạm. Nên bón cân đối NPK, bổ sung hữu cơ hoai mục, trung vi lượng và giữ ẩm hợp lý để cơi đọt ra khỏe, lá nhanh già. Khi cây bị rầy gây hại, cần phục hồi cây sau khi đã kiểm soát rầy.

Các sản phẩm humic của TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X có thể hỗ trợ chăm đất, nuôi rễ, tăng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây phục hồi cơi lá sau stress. Tuy nhiên, đây là nhóm sản phẩm hỗ trợ sức cây, không phải thuốc trừ rầy phấn.

Biện pháp sinh học

Biện pháp sinh học giúp giảm áp lực rầy và hạn chế phụ thuộc vào thuốc hóa học. Bà con nên bảo vệ thiên địch trong vườn như bọ rùa, bọ mắt vàng, nhện bắt mồi và các loài ong ký sinh. Không nên phun thuốc phổ rộng liên tục vì có thể làm mất thiên địch, sau đó rầy dễ bùng lại.

Khi mật số rầy còn thấp, có thể ưu tiên các chế phẩm sinh học có nấm xanh, nấm trắng hoặc dầu khoáng hoặc sinh học phù hợp với nhóm côn trùng chích hút. Cần phun sớm, phun đủ ướt đọt non và mặt dưới lá. Chế phẩm sinh học thường cần thời gian phát huy tác dụng, nên dùng khi rầy mới xuất hiện sẽ hiệu quả hơn.

Sử dụng thuốc trị

Khi rầy phấn đã xuất hiện nhiều, đọt non cong, lá cháy mép hoặc có rầy bay ra khi chạm vào đọt, Bà con cần dùng thuốc có tác dụng trên nhóm rầy và có đăng ký phù hợp với cây sầu riêng. Có thể tham khảo nhóm hoạt chất thường dùng cho rầy phấn như imidacloprid, thiamethoxam, fenobucarb hoặc các thuốc được cán bộ kỹ thuật địa phương khuyến cáo.

Khi phun thuốc, cần phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt. Phun kỹ đọt non, lá non còn xếp và mặt dưới lá. Không tự ý tăng liều, không phối trộn nhiều loại thuốc khi chưa có hướng dẫn. Nếu cần phun nhắc lại, phải theo đúng nhãn thuốc và luân phiên nhóm hoạt chất để hạn chế kháng thuốc.

Sau phun vài ngày, Bà con cần kiểm tra lại đọt non. Nếu vẫn còn rầy non, trứng hoặc lá mới tiếp tục bị chích hút, cần xử lý tiếp theo hướng dẫn kỹ thuật. Nếu lá đã cháy hoặc biến dạng nặng, phần lá đó khó đẹp lại; mục tiêu lúc này là bảo vệ phần đọt còn khỏe và giúp cây ra cơi mới tốt hơn.

Rầy phấn trắng hại sầu riêng có thể kiểm soát được nếu Bà con phát hiện sớm, xử lý đúng thời điểm cây ra đọt và chăm cây khỏe từ bộ rễ. Không nên chỉ phun thuốc khi rầy đã bùng mạnh, vì lúc đó bộ lá non đã bị hư và cây mất nhiều sức để phục hồi. Hy vọng những chia sẻ trên có thể giúp Bà con có thể nhiều kinh nghiệm về nhận biết và phòng trị rầy phấn hại sầu riêng hiệu quả. Nếu Bà con còn bất kỳ thắc mắc hoặc khó khăn nào trong quá trình trồng và chăm sóc cây sầu riêng thì có thể liên hệ đến Tổng đài: 0938.432.788. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp chi tiết mọi thắc mắc và khó khăn trong thời gian sớm nhất.