Kiến thức nhà nông
Rầy xanh hại sầu riêng: Cách phòng ngừa và trị tận gốc
Th7
Rầy xanh hại sầu riêng là nhóm côn trùng chích hút thường gây hại mạnh khi cây ra đọt non, lá non, bông và trái non. Nếu phát hiện trễ, lá non có thể cong queo, cháy mép, rụng sớm, làm cây mất cơi đọt, giảm khả năng quang hợp và ảnh hưởng đến ra hoa, nuôi trái. Muốn trị rầy xanh hiệu quả, Bà con không nên chỉ phun thuốc theo lịch, mà cần quản lý đúng thời điểm cây ra đọt, bảo vệ thiên địch và phun đúng vị trí rầy trú ẩn. Cùng TTP Global tìm hiểu chi tiết hơn về bệnh rầy xanh hại sầu riêng cũng như cách phòng và trị chúng tận gốc trong bài viết sau nhé.
Rầy xanh gây hại trên sầu riêng
Rầy xanh là côn trùng chích hút, thường xuất hiện trên đọt non và lá non sầu riêng. Con non và con trưởng thành đều chích hút dịch cây, để lại các vết chấm nhỏ màu vàng trên lá. Khi mật số cao, lá non bị cong, cháy mép, chuyển nâu đỏ, khô và rụng.
Trên sầu riêng, Bà con có thể gặp nhiều nhóm rầy khác nhau như rầy xanh, rầy xanh hai chấm, rầy xanh bốn chấm và rầy nhảy. Trong đó, rầy xanh thường gây hại mạnh ở giai đoạn cây ra cơi đọt. Nếu không bảo vệ được bộ lá non, cây sẽ yếu, cơi lá không đồng đều, ảnh hưởng đến sức cây ở các giai đoạn sau.
Đặc điểm gây hại của rầy xanh trên sầu riêng
Rầy xanh thường gây hại trên sầu riêng bằng cách chích hút ở đọt non, lá non, gân lá và mặt lá. Ban đầu lá có các chấm vàng nhỏ, sau đó lá cong lên, mép lá cháy khô, vết hại chuyển nâu. Khi bị nặng, lá non có thể rụng hàng loạt hoặc không xòe bình thường.
Vết hại của rầy xanh rất dễ nhầm với cháy lá do nắng, thiếu nước, thiếu trung vi lượng hoặc nấm hại lá. Để phân biệt, Bà con cần kiểm tra kỹ mặt dưới lá, đọt non và những lá mới mở. Nếu thấy rầy nhỏ màu xanh vàng, di chuyển nhanh, kèm lá non có vết chích li ti thì khả năng cao là rầy xanh.
Rầy xanh hại sầu riêng nguy hiểm nhất khi cây vừa nhú cơi đọt. Lúc này lá còn mềm, dễ bị chích hút. Nếu cơi đọt bị hư, cây phải ra đọt lại, tốn dinh dưỡng và mất thời gian phục hồi. Với cây đang làm bông, nuôi trái, rầy xanh gây hại nặng có thể làm cây mất sức, ảnh hưởng đến khả năng nuôi trái và phục hồi sau thu hoạch.
⇒ Tìm hiểu chi tiết hơn về Cơi đọt sầu riêng là gì? Cách chăm sóc và quản lý cơi đọt sầu riêng đẹp
Biện pháp phòng trừ rầy xanh hại sầu riêng
Phòng trừ rầy xanh hại sầu riêng cần làm theo hướng quản lý tổng hợp. Bà con không nên đợi rầy bùng phát rồi mới phun thuốc, vì lúc đó đọt non đã bị hại và cây khó phục hồi nhanh.
Biện pháp canh tác
Biện pháp canh tác giúp phòng ngừa rầy xanh hại sầu riêng quan trọng nhất là thăm vườn đúng lúc sầu riêng ra đọt non. Khi cây bắt đầu nhú cơi, bà con nên kiểm tra 3-5 ngày/lần, nhất là cây ở bìa vườn, nơi nắng nhiều, gió mạnh hoặc từng bị rầy gây hại trước đó.
Cần tỉa cành thông thoáng để dễ quan sát và phun xử lý khi cần. Cành sâu bệnh, cành khuất trong tán, cành mọc dày nên được loại bỏ sau thu hoạch hoặc khi cây không ở giai đoạn nhạy cảm. Tán quá rậm làm rầy dễ ẩn nấp, thuốc khó chạm tới mặt dưới lá.
⇒ Bà con có thể tham khảo Kỹ thuật cắt tỉa cành sầu riêng, tạo tán cho cây
Về dinh dưỡng, không nên bón thừa đạm làm đọt non ra quá mềm, dễ kéo rầy và các nhóm chích hút khác. Bà con nên bón cân đối NPK, bổ sung hữu cơ hoai mục, trung vi lượng và giữ ẩm hợp lý để sầu riêng ra đọt khỏe, lá nhanh già, hạn chế kéo dài giai đoạn lá non.
Các sản phẩm humic/fulvic của TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X có thể được dùng trong quy trình chăm đất, nuôi rễ và phục hồi cây sau khi bị rầy gây hại. Nhóm sản phẩm này hỗ trợ rễ khỏe, tăng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây phục hồi cơi lá tốt hơn, nhưng không phải thuốc trừ rầy xanh.
Biện pháp sinh học
Biện pháp sinh học giúp giảm áp lực rầy và hạn chế lạm dụng thuốc hóa học. Trong vườn nên bảo vệ thiên địch như bọ rùa, bọ mắt vàng, nhện bắt mồi và các loài ong ký sinh. Không nên phun thuốc phổ rộng liên tục vì dễ làm chết thiên địch, sau đó rầy có thể bùng lại nhanh hơn.
Khi mật số rầy xanh hại sầu riêng còn thấp, Bà con có thể ưu tiên các chế phẩm sinh học có nấm xanh, nấm trắng hoặc nhóm vi sinh được khuyến cáo cho sâu hại chích hút. Nên phun lúc chiều mát, đủ ướt đọt non và mặt dưới lá. Chế phẩm sinh học thường cần thời gian phát huy tác dụng, nên bà con phải phun sớm, không chờ đến khi rầy quá dày.
Sử dụng thuốc trị
Khi rầy xanh hại sầu riêng đã xuất hiện nhiều, lá non bị chích hút rõ, đọt non cong và cháy mép, Bà con cần dùng thuốc có đăng ký phù hợp với nhóm rầy trên cây sầu riêng theo danh mục hiện hành. Không nên tự mua thuốc theo lời truyền miệng hoặc dùng thuốc không có nhãn rõ ràng.
Khi phun thuốc trị rầy xanh, cần làm đúng các điểm sau:
- Phun lúc sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt.
- Phun kỹ đọt non, lá non và mặt dưới lá.
- Dùng đủ lượng nước để thuốc phủ đều tán.
- Không tự ý tăng liều hoặc phối nhiều thuốc.
- Sau 3-5 ngày kiểm tra lại đọt non và mặt dưới lá.
- Luân phiên nhóm hoạt chất nếu phải xử lý nhiều lần.
Trị tận gốc rầy xanh không có nghĩa là phun thuốc thật mạnh. Muốn kiểm soát bền, bà con phải xử lý đúng thời điểm rầy mới xuất hiện, tránh để hư cả cơi đọt. Nếu phun thuốc khi lá đã cháy, rụng nhiều thì thuốc chỉ làm giảm mật số rầy, còn phần lá đã hư khó phục hồi như ban đầu.
Giải đáp về rầy xanh hại sầu riêng
Rầy xanh thường xuất hiện khi nào?
Rầy xanh thường xuất hiện mạnh khi sầu riêng ra đọt non, lá non, hoa và trái non. Thời điểm cần chú ý nhất là khi cơi đọt mới mở khoảng 1/3 lá, vì lúc này lá còn mềm và rầy dễ chích hút. Vườn bón thừa đạm, tán rậm, ít thăm vườn cũng dễ bị rầy gây hại nặng hơn.
Phân biệt rầy xanh và rầy nhảy hại sầu riêng
Rầy xanh hại sầu riêng thường có màu xanh vàng, thuộc nhóm rầy chích hút trên lá non, gây vết châm vàng, lá cong, cháy mép. Rầy nhảy thường di chuyển rất nhanh, con trưởng thành màu nâu nhạt, cánh trong suốt, rầy non hay tập trung trong lá non còn xếp lại. Cả hai đều hại đọt non, nhưng rầy nhảy thường làm lá non không xòe được, biến dạng và rụng.
Dấu hiệu rầy xanh kháng thuốc
Bà con cần nghi rầy xanh kháng thuốc hoặc giảm mẫn cảm khi đã phun đúng liều, đúng cách, thuốc còn hạn, thời tiết phù hợp nhưng sau vài ngày rầy vẫn còn nhiều hoặc bùng lại rất nhanh. Nguyên nhân thường do dùng lặp đi lặp lại một hoạt chất, phun không trúng mặt dưới lá, phun thiếu nước hoặc dùng thuốc không đúng đối tượng. Khi gặp tình trạng này, cần ngừng phun theo cảm tính và nhờ kỹ sư nông nghiệp kiểm tra để đổi nhóm hoạt chất phù hợp.
Rầy xanh gây hại nhất ở giai đoạn nào?
Rầy xanh gây hại nặng nhất ở giai đoạn sầu riêng ra đọt non, lá non và khi cây có hoa, trái non. Với cây con, rầy làm cây chậm lớn, cơi đọt yếu. Với cây kinh doanh, rầy làm hư bộ lá, cây mất sức, ảnh hưởng đến ra hoa, đậu trái và nuôi trái. Vì vậy, phòng rầy xanh phải bắt đầu ngay khi cây chuẩn bị ra cơi đọt, không chờ đến khi lá đã cháy mới xử lý.
Rầy xanh hại sầu riêng có thể kiểm soát tốt nếu Bà con thăm vườn thường xuyên, bảo vệ cơi đọt non, phun đúng vị trí và không lạm dụng thuốc. Song song đó, Bà con cũng cần chăm đất, nuôi rễ và bón phân cân đối để cây ra lá khỏe, phục hồi nhanh sau khi bị rầy gây hại. Hy vọng những kinh nghiệm trên có thể giúp Bà con hiểu hơn về dấu hiệu nhận biết và cách trị rầy xanh hại sầu riêng hiệu quả. Trong trường hợp Bà con vẫn còn thắc mắc hoặc gặp khó khăn trong quá trình trồng và chăm sóc sầu riêng thì hãy liên hệ ngay đến Tổng đài 0938.432.788. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của TTP Global luôn sẵn sàng giải đáp chi tiết các thắc mắc của Bà con trong thời gian sớm nhất.
