Kiến thức nhà nông
Sầu riêng bị vàng lá là bệnh gì? Cách khắc phục
Th6
Sầu riêng bị vàng lá không phải lúc nào cũng là một bệnh riêng biệt. Đây thường là dấu hiệu cho thấy cây đang gặp vấn đề ở rễ, lá, dinh dưỡng hoặc sâu bệnh. Nếu chỉ thấy lá vàng rồi vội bón phân hoặc phun thuốc ngay, bà con rất dễ xử lý sai nguyên nhân, làm cây suy thêm. Muốn khắc phục đúng, cần kiểm tra lá vàng kiểu gì, rễ có khỏe không, đất có bị úng không và mặt dưới lá có sâu hại hay không. Cùng TTP Global tìm hiểu chi tiết các nguyên nhân và cách khắc phục sầu riêng bị vàng lá trong bài viết sau.
Sầu riêng bị vàng lá là bệnh gì?
Sầu riêng bị vàng lá là tình trạng lá mất màu xanh, chuyển vàng nhạt, vàng loang, vàng cả phiến hoặc vàng kèm rụng lá. Đây có thể là biểu hiện của thiếu dinh dưỡng, thối rễ, nấm bệnh, nhện đỏ hoặc cây bị stress do mưa dầm, nắng nóng, ngập úng.
Bà con cần hiểu đúng: lá vàng chỉ là “tín hiệu báo động”, không phải cứ vàng lá là cùng một cách trị. Có vườn vàng lá do thiếu trung vi lượng, có vườn vàng lá do rễ thối, có vườn do nhện đỏ chích hút, cũng có cây vàng lá do bệnh nứt thân xì mủ làm hư mạch dẫn.
Sầu riêng bị vàng lá do thiếu chất dinh dưỡng
Khi cây thiếu dinh dưỡng, lá thường vàng chậm, vàng đều hoặc vàng theo từng nhóm lá. Cây có thể ra đọt yếu, lá nhỏ, màu lá nhạt, cành kém sung. Tình trạng này thường gặp sau thu hoạch, sau thời gian nuôi trái dài, đất nghèo hữu cơ hoặc bón phân mất cân đối.
- Nếu cây thiếu đạm, lá thường xanh nhạt rồi vàng dần.
- Thiếu magie, lá già có thể vàng giữa gân nhưng gân còn xanh.
- Thiếu sắt hoặc kẽm, lá non dễ vàng nhạt, đọt non yếu.
Tuy nhiên, muốn kết luận chính xác cần quan sát cả vườn, lịch bón phân, tình trạng rễ và độ pH đất.
Với vàng lá do thiếu dinh dưỡng, bà con không nên bón dồn nhiều phân hóa học một lúc. Cần kiểm tra bộ rễ trước. Nếu rễ khỏe, có thể bổ sung NPK cân đối, hữu cơ hoai mục, trung vi lượng và các sản phẩm hỗ trợ hấp thu. Nếu rễ đã yếu hoặc thối, bón nhiều phân có thể làm cây nặng thêm.
Sầu riêng bị vàng lá do thối rễ
Thối rễ là nguyên nhân nguy hiểm nhất khi sầu riêng bị vàng lá. Cây bị thối rễ thường vàng lá, rụng lá, đứng đọt, cành yếu, đất quanh gốc ẩm lâu. Dù bà con tưới nước, bón phân, cây vẫn không phục hồi vì rễ đã mất khả năng hút nước và dinh dưỡng.
Khi xới nhẹ vùng đất dưới tán, nếu thấy rễ tơ ít, rễ chuyển nâu đen, vỏ rễ dễ tuột ra khỏi lõi rễ thì khả năng cao cây bị thối rễ. Tình trạng này thường nặng hơn sau mưa dầm, ngập úng, đất bí chặt, thoát nước kém hoặc dùng phân hữu cơ chưa hoai.
Với trường hợp này, việc đầu tiên không phải là bón thêm phân mà là làm cho vùng rễ thông thoáng, thoát nước tốt và xử lý nấm gây thối rễ theo đúng hướng dẫn kỹ thuật.
Sầu riêng bị vàng lá do nhiễm nấm
Một số bệnh nấm cũng làm sầu riêng vàng lá, cháy lá, rụng lá hoặc suy cây. Bệnh thối gốc chảy nhựa do Phytophthora có thể làm thân chảy nhựa, vỏ thâm nâu, rễ thối và lá vàng. Bệnh thán thư, cháy lá chết ngọn hoặc nấm hồng cũng có thể làm lá bị đốm, cháy mép, khô cành và giảm sức cây.
Dấu hiệu cần chú ý là lá vàng kèm vết cháy nâu, đốm bệnh, cành khô, thân xì mủ hoặc vùng gốc có mùi thối. Nếu cây vừa vàng lá vừa có thân chảy nhựa hoặc rễ tuột vỏ, bà con cần xử lý theo hướng bệnh nấm ở thân và rễ, không chỉ phun phân bón lá.
⇒ Bà con có thể tìm hiểu thêm về Nguyên nhân và đặc điểm nhận biết Bệnh thán thư trên cây sầu riêng
Sầu riêng bị vàng lá do nhện đỏ
Nhện đỏ cũng có thể làm lá sầu riêng chuyển vàng, bạc màu và rụng sớm. Khác với vàng lá do thiếu dinh dưỡng, nhện đỏ thường tạo nhiều chấm trắng hoặc vàng li ti trên mặt lá. Khi nặng, lá chuyển vàng đồng, xám bạc, khô và rụng.
Để kiểm tra, bà con nên lật mặt dưới lá, nhất là lá bánh tẻ và lá trong tán. Có thể đặt tờ giấy trắng dưới lá rồi gõ nhẹ. Nếu thấy chấm nhỏ màu đỏ hoặc cam di chuyển, khả năng cao là có nhện đỏ. Nhện đỏ thường phát triển mạnh trong mùa nắng, vườn khô, bụi và cây thiếu nước.
Cách khắc phục vàng lá trên cây sầu riêng
Muốn khắc phục sầu riêng bị vàng lá, bà con cần xử lý theo nguyên nhân, không làm theo một công thức chung cho mọi vườn.
Trước tiên, cần kiểm tra 4 điểm: lá vàng kiểu gì, rễ có thối không, thân hay gốc có xì mủ không và mặt dưới lá có nhện đỏ hay không.
Khắc phục vàng lá do thiếu dinh dưỡng
Nếu vàng lá do thiếu dinh dưỡng nhưng rễ vẫn khỏe, bà con có thể bón phân cân đối, kết hợp hữu cơ hoai mục và trung vi lượng. Nên chia phân thành nhiều lần, bón vừa sức cây, tránh bón mạnh làm sốc rễ.
Ở giai đoạn này, các sản phẩm humic/fulvic của TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X có thể hỗ trợ cải tạo đất, kích rễ, tăng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây phục hồi sau stress.
Tuy nhiên, đây là nhóm hỗ trợ sức cây, không phải thuốc trị nấm hay thuốc trừ sâu.
Khắc phục vàng lá do thối rễ
Nếu vàng lá do thối rễ, bà con cần khơi rãnh thoát nước, dọn cỏ quanh tán, xới nhẹ lớp đất mặt bị đóng váng để tạo thoáng. Sau đó xử lý thuốc phòng trị nấm vùng rễ theo hướng dẫn trên nhãn và khuyến cáo của cán bộ kỹ thuật. Khi bệnh đã giảm, mới tập trung phục hồi rễ bằng hữu cơ hoai mục, vi sinh đối kháng và humic/fulvic.
Khắc phục vàng lá do nấm
Nếu vàng lá do nấm trên thân, cành hoặc lá, cần cắt bỏ cành lá bệnh, thu gom tàn dư ra khỏi vườn. Với vết xì mủ trên thân, bà con cạo sạch phần vỏ thối nâu, gom vỏ bệnh đem tiêu hủy rồi quét thuốc phù hợp với bệnh Phytophthora theo đúng nhãn. Không nên tự ý phối nhiều thuốc hoặc tăng liều.
Khắc phục vàng lá do nhện đỏ
Nếu vàng lá do nhện đỏ, cần phun rửa mặt dưới lá bằng nước áp lực vừa phải khi mật số còn thấp. Nếu nhện nhiều, dùng thuốc hoặc chế phẩm có tác dụng trên nhện đỏ, phun kỹ mặt dưới lá vào sáng sớm hoặc chiều mát. Sau phun vài ngày cần kiểm tra lại, không chỉ nhìn mặt trên lá.
Biện pháp phòng sầu riêng bị vàng lá
- Phòng vàng lá tốt nhất là giữ cho đất thoát nước tốt, rễ khỏe, tán thông thoáng và dinh dưỡng cân đối. Khi rễ khỏe, cây hấp thu tốt thì khả năng chống chịu với mưa dầm, nắng nóng, nấm bệnh và sâu hại cũng tốt hơn.
- Khơi mương rãnh trước mùa mưa, không để nước đọng quanh gốc. Với đất bí chặt, nên tăng hữu cơ hoai mục, phân vi sinh, che phủ hợp lý nhưng không phủ sát cổ rễ. Không dùng phân chuồng chưa hoai vì dễ làm đất nóng, phát sinh nấm hại rễ.
- Vườn cần được tỉa cành định kỳ để thông thoáng, giảm ẩm độ trong tán. Cành sâu bệnh, lá bệnh, trái thối phải được thu gom ra khỏi vườn. Dụng cụ cắt tỉa nên vệ sinh khi chuyển từ cây bệnh sang cây khỏe.
- Về phân bón, không nên lạm dụng đạm, nhất là khi cây đang yếu rễ. Nên bón cân đối NPK, bổ sung trung vi lượng và chăm đất định kỳ.
Các dòng humic/fulvic như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X có thể đưa vào quy trình chăm rễ, cải tạo đất, phục hồi cây sau thu hoạch, sau mưa kéo dài hoặc sau giai đoạn cây bị stress. Cần dùng đúng vai trò là hỗ trợ cây khỏe, không thay thế thuốc BVTV khi cây đã có nấm bệnh hoặc nhện đỏ gây hại nặng.
Ngoài ra, bà con nên thăm vườn thường xuyên, nhất là sau mưa dầm và trong mùa nắng. Nếu phát hiện lá vàng kèm rễ thối, thân xì mủ hoặc nhện đỏ, cần xử lý sớm khi bệnh còn nhẹ. Cây sầu riêng bị vàng lá càng để lâu càng mất sức, phục hồi chậm và ảnh hưởng đến khả năng ra đọt, ra hoa, nuôi trái.
Để khắc phục tình trạng sầu riêng bị vàng lá hiệu quả và tận gốc, Bà con cần xác định được nguyên nhân gây bệnh. Chỉ sau khi xác định được đúng nguyên nhân gây bệnh thì bà con mới có thể áp dụng các phương pháp khắc phục và điều trị đúng cách. Hy vọng thông qua những chia sẻ trên từ TTP Global, Bà con có thể dễ dàng nhận biết các dấu hiệu cũng như cách phòng trị bệnh sầu riêng bị vàng lá tốt. Nếu còn bất kỳ thắc mắc hoặc khó khăn nào trong quá trình trồng và chăm sóc, Bà con có thể liên hệ đến Tổng đài: 0938.432.788. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của TTP Global luôn sẵn sàng hướng dẫn và giải đáp các thắc mắc của Quý Bà con trong thời gian sớm nhất.
