Kiến thức nhà nông
Tại sao sầu riêng bị xoăn lá non? Cách khắc phục
Th7
Sầu riêng bị xoăn lá non là tình trạng lá non mới ra bị cong, quéo, biến dạng, không xòe đều hoặc gãy đọt. Đây không phải là một bệnh cụ thể mà thường là dấu hiệu của nhiều nguyên nhân khác nhau. Phổ biến như cây đang bị sâu chích hút, rễ yếu, thiếu dinh dưỡng, sốc thời tiết hoặc ngộ độc thuốc. Muốn xử lý đúng, Bà con cần kiểm tra kỹ đọt non, mặt dưới lá và bộ rễ trước khi phun thuốc hay bón phân. Bài viết sau, TTP Global sẽ thông tin cho Bà con về cách nhận biết nguyên nhân gây tình trạng sầu riêng bị xoăn lá non và cách khắc phục đúng với từng nguyên nhân trong bài viết sau.
Sầu riêng bị xoăn lá là tình trạng gì?
Sầu riêng bị xoăn lá là tình trạng lá non không phát triển bình thường, phiến lá bị cong, xoắn, co rúm, quéo lại , mép lá cuốn lên hoặc xuống. Hiện tượng này thường xuất hiện mạnh ở giai đoạn cây ra cơi đọt, vì lá non còn mềm, dễ bị sâu hại và thời tiết tác động.
Nếu xoăn nhẹ và lá vẫn xanh, đọt vẫn đi tiếp, cây có thể phục hồi. Nhưng nếu lá xoăn nặng, cháy mép, đọt khựng, gãy đọt hoặc rụng lá non thì cần xử lý sớm để không mất cơi đọt.
Dấu hiệu nhận biết sầu riêng bị xoăn lá
Dấu hiệu dễ thấy nhất là lá non bị cong, mép lá cuốn, phiến lá nhỏ, dày, nhăn hoặc không xòe đều. Đọt non có thể chậm lớn, khựng lại, khô đầu đọt hoặc gãy đọt nếu bị hại nặng.
Bà con nên kiểm tra theo 3 vị trí:
- Trên đọt non: lá non cong queo, mép cháy nâu, đọt ra không đều.
- Mặt dưới lá: Nếu lá xoăn kèm vết chích bạc, chấm vàng hoặc lớp phấn trắng ở mặt dưới lá, cần nghĩ đến sâu chích hút. Nếu lá xoăn sau khi phun thuốc hoặc bón phân mạnh, cần nghi cây bị sốc thuốc, sốc phân.
- Bộ rễ: nếu rễ tơ ít, rễ nâu đen, đất úng hoặc cây ra đọt yếu kéo dài thì xoăn lá có thể liên quan đến rễ yếu.
Nếu cả vườn ra đọt yếu, lá nhỏ, màu nhạt thì cần xem lại dinh dưỡng và rễ.
Tại sao sầu riêng bị xoăn lá?
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sầu riêng bị xoăn lá, phổ biến như:
Bọ trĩ, rầy phấn, rầy xanh, rầy nhảy
Bọ trĩ, rầy phấn, rầy xanh, rầy nhảy là nhóm nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng xoăn lá non trên cây sầu riêng. Chúng tập trung ở đọt non, lá non và mặt dưới lá để chích hút nhựa cây. Lá bị hại thường cong, xoăn, mép cháy, lá nhỏ lại và đọt phát triển kém. Khi chạm vào đọt, có thể thấy rầy nhỏ bay hoặc nhảy ra.
Nhện đỏ
Nhện đỏ thường làm lá xuất hiện nhiều chấm bạc hoặc vàng li ti, sau đó lá vàng đồng, khô mép và có thể cong nhẹ. Nhện thường nằm ở mặt dưới lá, nhất là khi thời tiết khô nóng, vườn thiếu ẩm hoặc cây đang suy.
Ngộ độc thuốc hoặc phun sai cách
Tình trạng cây ngộ độc thuốc hoặc phun sai cách cũng có thể làm lá non bị cháy, cong, xoăn hoặc khựng đọt. Lá non thường rất mẫn cảm, do đó khi Bà con pha thuốc quá liều, phối nhiều loại thuốc không phù hợp, phun lúc nắng gắt hoặc phun khi cây đang thiếu nước cũng gây xoăn lá non.
Thiếu dinh dưỡng, mất cân đối phân bón
Thiếu canxi, bo, kẽm, magie hoặc cây thiếu dinh dưỡng trong giai đoạn ra đọt có thể làm lá non nhỏ, mỏng, biến dạng, đọt yếu. Ngược lại, bón thừa đạm làm đọt non mềm, kéo dài, dễ bị rầy và bọ trĩ tấn công.
Rễ yếu, thối rễ hoặc ngập úng
Khi rễ bị nghẹt, thối hoặc thiếu oxy, cây không hút đủ nước và dinh dưỡng để nuôi cơi đọt. Đọt non ra yếu, lá nhỏ, xoăn, vàng nhạt và dễ rụng. Đây là nguyên nhân Bà con hay bỏ sót vì chỉ thấy triệu chứng trên lá.
Cách khắc phục sầu riêng bị xoăn lá non
Muốn khắc phục sầu riêng bị xoăn lá non, Bà con cần xử lý theo đúng nguyên nhân. Không nên phun đại trà nhiều loại thuốc khi chưa kiểm tra đọt non, mặt dưới lá và bộ rễ.
Trường hợp do bọ trĩ, rầy phấn và rầy xanh
Bà con cần kiểm tra mật độ rầy hại, nếu mật số thấp, có thể ưu tiên chế phẩm sinh học, dầu khoáng hoặc giải pháp ít ảnh hưởng thiên địch. Bà con cần phun kỹ đọt non, lá non còn xếp và mặt dưới lá.
Nếu mật số cao, Bà con có thể dùng thuốc có đăng ký phù hợp với nhóm chích hút trên sầu riêng, theo đúng nhãn, không tự ý tăng liều. Sau 3-5 ngày cần kiểm tra lại đọt non.
Trường hợp do nhện đỏ
Trước khi khắc phục, Bà con cần lật mặt dưới lá để kiểm tra. Nếu mới xuất hiện ít, có thể phun rửa tán bằng nước áp lực vừa phải vào chiều mát.
Nếu nhện nhiều, dùng thuốc hoặc chế phẩm có tác dụng trên nhện đỏ, phun kỹ mặt dưới lá và luân phiên hoạt chất nếu cần xử lý nhiều lần.
Trường hợp do ngộ độc thuốc
Ngưng ngay việc phun phối trộn, giữ ẩm vừa phải, tránh bón phân mạnh. Có thể phun nước sạch rửa tán nếu vừa phun xong và cây có dấu hiệu sốc. Sau đó theo dõi đọt mới, chỉ phục hồi dinh dưỡng khi cây đã ổn định.
Trường hợp do thiếu dinh dưỡng
Bổ sung dinh dưỡng cân đối, không chỉ thúc đạm. Cần chú ý trung vi lượng như canxi, bo, kẽm, magie trong giai đoạn cây ra đọt. Nên chia lượng phân thành nhiều lần, bón vừa sức cây để tránh sốc rễ.
Trường hợp do rễ yếu, thối rễ hoặc ngập úng
Ưu tiên khơi rãnh thoát nước, xới nhẹ lớp đất mặt bị đóng váng, kiểm tra rễ tơ quanh mép tán. Nếu rễ thối nâu, tuột vỏ hoặc đất có mùi hôi, cần xử lý nấm vùng rễ theo hướng dẫn kỹ thuật trước khi bón phục hồi.
Ở giai đoạn phục hồi rễ và cơi đọt, bà con có thể kết hợp các sản phẩm humic của TTP Global như Humi[K] Bio WSG AG và Ful Grow Gold 2X theo hướng dẫn sử dụng. Nhóm sản phẩm này hỗ trợ cải thiện môi trường đất, kích hoạt vùng rễ, tăng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây phục hồi sau stress.
Tuy nhiên, đây không phải thuốc trừ rầy, bọ trĩ, nhện đỏ hay thuốc trị nấm, nên không dùng thay thế thuốc bảo vệ thực vật khi sâu bệnh đã gây hại nặng.
Biện pháp phòng sầu riêng bị xoăn lá non
Phòng sầu riêng bị xoăn lá non cần bắt đầu trước khi cây ra cơi đọt. Khi cơi đọt đã bị hư, lá đã cong cháy thì phần lá đó khó đẹp lại như ban đầu, cây phải tốn thêm sức ra cơi mới.
- Kiểm tra vườn thường xuyên: khi cây bắt đầu nhú đọt, nhất là đọt non, lá non và mặt dưới lá. Vào giai đoạn ra đọt, nên thăm vườn 3-5 ngày/lần để phát hiện sớm rầy, bọ trĩ, nhện đỏ. Cây ở bìa vườn, nơi nắng gắt, nhiều gió hoặc từng bị sâu hại cần được kiểm tra kỹ hơn.
- Tỉa tán thông thoáng: loại bỏ cành sâu bệnh, cành khuất trong tán để dễ kiểm tra và dễ phun xử lý khi cần. Tán quá rậm làm sâu hại dễ ẩn nấp, thuốc khó chạm tới mặt dưới lá.
- Dinh dưỡng: không nên bón thừa đạm làm đọt non mềm và kéo dài. Nên bón NPK cân đối, bổ sung hữu cơ hoai mục, trung vi lượng và chăm bộ rễ định kỳ. Trước mùa mưa, cần khơi rãnh thoát nước để hạn chế nghẹt rễ, thối rễ làm cơi đọt yếu.
- Dùng đúng thuốc, đúng liều, đúng lúc và đúng cách: Không phối nhiều loại thuốc theo cảm tính, không phun lúc nắng gắt và không phun khi cây đang thiếu nước nặng. Nếu phải xử lý nhiều lần, cần luân phiên nhóm hoạt chất để hạn chế sâu hại giảm mẫn cảm hoặc kháng thuốc.
Câu hỏi thường gặp
Sầu riêng bị xoăn lá non có lây không?
Sầu riêng bị xoăn lá non không phải lúc nào cũng lây. Nếu do thiếu dinh dưỡng, rễ yếu, sốc thuốc hoặc sốc thời tiết thì không lây từ cây này sang cây khác. Nhưng nếu do bọ trĩ, rầy phấn, rầy xanh, rầy nhảy, nhện đỏ hoặc bệnh do côn trùng môi giới thì có thể lan trong vườn theo sự di chuyển của sâu hại.
Sầu riêng bị xoăn lá, quéo lá có chết cây không?
Xoăn lá nhẹ thường không làm chết cây, nhưng nếu kéo dài nhiều cơi đọt, cây sẽ suy, chậm lớn và giảm khả năng nuôi bông trái. Trường hợp xoăn lá đi kèm thối rễ, xì mủ, khô đọt hoặc rụng lá non nhiều thì cần xử lý sớm vì cây có thể suy nặng.
Sầu riêng bị xoăn lá non, gãy đọt có sao không?
Có. Xoăn lá non kèm gãy đọt cho thấy cơi đọt đã bị hại nặng hoặc cây đang bị sốc. Cây sẽ mất lá non, chậm tạo tán và phải tốn dinh dưỡng để ra đọt lại. Bà con cần kiểm tra ngay đọt non, mặt dưới lá và bộ rễ để xác định nguyên nhân trước khi xử lý.
Sầu riêng bị xoăn lá non muốn khắc phục hiệu quả phải tìm đúng nguyên nhân. Nếu do sâu chích hút thì xử lý trên đọt và mặt dưới lá. Nếu do rễ yếu thì phải cứu rễ trước. Nếu do ngộ độc thuốc thì cần ngưng phun, giảm sốc và chăm cây phục hồi. Làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp cây giữ cơi lá, phục hồi nhanh và hạn chế mất sức cho các giai đoạn sau. Hy vọng những chia sẻ từ TTP Global giúp Bà con có thêm nhiều kinh nghiệm chăm sóc sầu riêng. Nếu Bà con gặp bất kỳ khó khăn nào trong quá trình trồng và chăm sóc cây sầu riêng, hãy liên hệ đến Tổng đài: 0938.432.788, đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp chi tiết các thắc mắc của Bà con trong thời gian sớm nhất.
